Begin 1993 kwam ik in contact met Hilversumse echtpaar Arie Jongkoen (1918 – 2005) x Gerritje Vreekamp (1921 – 2010). Ver verwijderde familie, t.w. gemeenschappelijke voorvader Willem Jongkoen (1762 - 1837).
Arie Jongkoen werkte als bakker in loondienst voor 3 achtereenvolgende bakkerijen en was daarna PTT-postbode. De eerste bakkerij was van de Coöp te Hilversum in de periode eind jaren 40/begin jaren 50. In een Coöp-blad hadden zij ooit een foto mijn oom Wim/Willem Jongkoen (1992 – 1997) met bakkerfiets(en) zien staan.
Mijn oom Wim/Willem Jongkoen werkte achtereenvolgens bij 2 bakkers en werd rond 1956 verzekeringsagent bij de Centrale. In vrijwel dezelfde periode als Arie Jongkoen werkt hij bij de 2e bakkerij, t.w. van de Coöp aan de Tochtstraat (6?) te Rotterdam. Dit blijkt uit 2 foto’s van vóór 1951; op één ervan staat hij met enkele personeelsleden bij bakkersfietsen/-karren (hierop staat Tochtstraat) op de ander met talrijke personeelsleden voor een pand met nr. 6.
Mijn vragen zijn:
1. Heeft iemand nadere informatie over het Coöp-blad: Naam, verschijningsfrequentie, oplage en verspreidingsgebied.
2. Zijn er exemplaren van dit blad bewaard gebleven en in te zien? Zo ja, waar en hoe?
Kan het hoofdkantoor van de Coöp je niet verder helpen?
Liesbeth,
Dat zou een optie kunnen zijn, maar dan moet je net een historisch geïnteresseerde persoon kunnen vinden en het nodige bewaard zijn gebleven. Vaak zijn bedrijven nogal eens in de loop van decennia gereorganiseerd en zijn archieven door "doelmatigheid" nastrevende nieuwe managers /bezems naast personeel als eerste de deur uitgegaan en mogelijk bij het grof vuil gezet.
Overigens kom ik er net achter, dat Schiedam het Nationaal Coöperatie Museum heeft en daar heb ik mijn vragen ook gesteld.
De geschiedenis van Coop
Coop is al sinds 1891 onderdeel van het Nederlandse levensmiddelenlandschap. Als coöperatie hebben we een bijzondere geschiedenis.
De eerste coöperaties
Onze wortels gaan terug tot het eind van de negentiende eeuw. Fabrieksarbeiders kwamen toen in opstand tegen de lage lonen, hoge prijzen en slechte kwaliteit van levensmiddelen. Ze begonnen samen winkeltjes. Hier verkochten ze tegen redelijke prijzen levensmiddelen aan leden. Er kwamen steeds meer van dit soort winkels. Eerst vooral lokaal, maar door fusies ontstonden ook regionale coöperaties.
Coop Nederland
In de jaren zestig kwam het grootwinkelbedrijf op. Dit maakte het steeds noodzakelijker voor coöperatieve winkels om de krachten te bundelen en zo een sterkere positie te realiseren. Er werd geprobeerd om alle lokale en regionale verbruikscoöperaties te verenigen in Coop Nederland.
Helaas kwam de bundeling van krachten te laat op gang. Daardoor ging het in 1973 mis: de winkels en productiebedrijven van Coop Nederland kwamen in handen van de concurrentie.
Twee regionale coöperaties bleven buiten de activiteiten van Coop Nederland: Coop Zaanstreek-Kennemerland en Coop Gelderland. Zij gingen in 1982 verder onder de naam Co-op ’82 U.A.. In 1999 veranderde de naam in Coop Nederland U.A..
Hallo Bedet,
Bedankt voor je reactie/tip.
Amsterdam deed me ook denken aan het daar gevestigde Internationaal Instituut voor Sociale Studies (IISG). Ben nog aan het zoeken op hun site.
Er is in ieder geval sprake van een boek/publicatie 1904 - 1954 Coöperatie Rotterdam (1954) en Marco : maandblad voor het Coöperatie Personeel /Plaats van uitgave Rotterdam - Locatie IISG Jaargangen 1(1947):no.1-12
Op het internet blijkt het boek/publicatie een uitgave van de
Coöperatieve Verbruikersvereniging "Rotterdam" UA - hoofdkantoor Tochtstraat 48 Rotterdam. Naamgeving luidt:
- (1904) - (1909) : Arbeiders-Coöperatie "Voorwaarts"
- (1926/27) - (1949/50): Algemeene Coöperatieve Verbruiks-Vereeniging "Voorwaarts"
- Sinds (1950/51) : Coöperatieve Verbruiksvereniging "Rotterdam"
Er is in Schiedam een speciaal Coöperatiemuseum, Het Nationaal Cooperatiemusem. Zie site: http://www.cooperatie-museum.nl/
Er is ook een archief aanwezig. Wellicht zijn daar ook precieze antwoorden op uw vragen te vinden
Cees Terlouw
P.S. Gerrit Nijhof, wijlen mijn schoonvader, was de laatste president-directeur van de Co-op Nederland. Het uiteindelijk teloorgaan van de Co-op was een gevolg van het harde spel der economische krachten in de toenmalige maatschappij
Hallo Cees,
- Bedankt voor je reactie.
- Het Nationaal Coöperatie Museum te Schiedam meldde ik gisteren 14:01.
- Vanmiddag 13:45 - 15:15 op het Nationaal Coöperatie Museum te Schiedam doorgebladerd de jaargangen 1947 - 1856 van Marco : Maandblad voor het Coöperatie Personeel. Daarin geen foto aangetroffen.
- Er is een zeer uitgebreide documentatie over Coöperatieve Verenigingen grotendeels ontstaan door eigen initiatieven van (voormalig) personeel, dat daarmee vernietiging ervan tegen ging.
- Raadpleging op woensdagen verdient aanbeveling, want dan zijn diverse archiefvormers (vrijwilligers) aanwezig. Dat kan al vanaf 11.00 uur, t.w. los van de openstellingstijden van het museum.
Hallo Cees,
Wijlen mijn vader Jacques Charbo (1908-2001) was eveneens president-directeur van Co-op-Nederland in Rotterdam, eerst HAKA (Handels Kamer) geheten. In 1966 heeft hij ontslag aangevraagd en een poosje later is hij met pensioen gegaan. Dat had toen veel indruk op ons gemaakt. Een paar jaar later ging Co-op-Nederland failliet. Wijlen jouw schoonvader Gerrit Nijhof en wijlen mijn vader Jacques Charbo moeten, volgens mij, elkaar gekend hebben hoewel de naam Nijhof mij niets zegt. Het gebouw stond aan de Vierhavenstraat in Rotterdam en het enige wat ik me kan herinneren was die afschuwelijke en doodenge Jacobsladder die als lift fungeerde. Ik ben benieuwd of de naam Charbo iemand iets zegt. Grappig twee oud collega's.
Margriet Blok-Charbo