Laat ik beginnen met te zeggen: "ik ben schuldig". Ik ben zo'n iemand die z'n gedcom heeft geupload zonder bronnen (en om die reden daar jaren mee gewacht heeft).
Toen ik bijna 45 jaar geleden interesse in genealogie kreeg, archieven ging bezoeken, kopieën maakte en de resultaten voor de naaste familie op papier zette zaten alle bronnen in mijn hoofd en was er (toen) geen reden om alles te verantwoorden. Ik had ook nooit verwacht zoveel jaar door te gaan me het snuffelen in de oudheid.
Op een gegeven moment ben ik daar wel degelijk anders over gaan denken, het eerste software programma komt en wordt opgevolgd door een programma wat de bronnen niet goed kan overnemen. Het idee handmatig bronnen over het verleden nog te moeten invoeren (en ondertussen weet ik ze echt niet meer uit m'n hoofd) was en is nog steeds geen aanlokkelijk idee.
Een en ander neemt natuurlijk niet weg dat bronvermelding wel degelijk de standaard is. Het doel is natuurlijk dat het gegeven controleerbaar moet zijn alvorens daar conclusies aan te verbinden. Dus bronvermeldingen bestaande uit een niet functionerende link, mondelinge informatie of anderszins niet toegankelijke bronnen tellen dan dus eigenlijk niet mee. Toch komen ze veelvuldig in publicaties voor. Die zouden dan eigenlijk gelijk gesteld moeten worden aan "0" bronvermeldingen.
Er is mijn inziens nog steeds teveel variatie aan eisen die aan bronvermeldingen worden gesteld, de betrouwbaarheid staat niet bij voorbaat vast. Voor de genealogie zou het fijn zijn als er (internationaal) één standaardwijze zou zijn waarop bronnen worden weergegeven zodat de diverse software dat zodanig kan incorporeren dat uitwisseling goed mogelijk is en de bron simpel in te voeren is.
Nieuwe software als Centurial (zie blog Bob) speelt daar goed op in. Echter als ik bij al mijn gegevens uit het verleden de bronnen op de Centurial manier wil toevoegen ben ik daar nog erg lang mee bezig (Centurial heeft vergeleken met TMG toch heel veer meer moeite om een gedcom met 10.000 personen te verwerken en onderhouden).
Dat het verstandig is kritisch te kijken naar gegevens met of zonder bronvermelding staat buiten kijf. Om diegene die gegevens publiceert zonder bronvermeldingen direct te betichten van "jatwerk" gaat mij te ver. Als je goed jat dan jat je de bron natuurlijk ook. Als de bron er wel bij staat betekent dat niet automatisch dat het klopt, uiteindelijk maakt het voor de betrouwbaarheid niet zoveel uit of die bron wel of niet vermeld is. Ook ik vind in publicaties (genealogie online etc en ook in internationale publicaties) interessante aanwijzingen die mij op een onderzoeksspoor zetten. Dat volg ik dan eerst alvorens mijn resultaten op te nemen.
Laten we blij zijn met iedereen die z'n steentje wil bijdragen en net als in ander wetenschappelijk werk zal het kritisch lezen van bron en/of resultaat altijd noodzakelijk blijven.
Groeten,
Reinoud