stamboomforum

Forum logoArchieven, bronnen, zoekstrategieen » Loondoorbetaling stakend NS-Personeel sept 1944 - mei 1945 uit Nationaal Steunfonds [opgelost] [opge


Profiel afbeelding

Regionaal kunnen er overigens meer gegevens/stukken bewaard zijn gebleven en dus beschikbaar zijn, zoals "in en rond Leiden":

http://www.onderduikers.nl/downloads/eenEnvelopjeMetInhoud.pdf

Wat grepen hieruit:

Werkwijze van het Leidse NSF

Wanneer men was aangesloten bij het NSF moest men ook de door Van Hall geïntroduceerde systematische werkwijze gebruiken. In iedere plaats kwam een afdeling voor onderzoek en een afdeling voor uitbetaling. Contact tussen beide afdelingen moest uit veiligheidsoverwegingen zoveel mogelijk worden vermeden. De Leidse organisatie kende uiteindelijk vier afdelingen:  

  1. afdeling onderzoek onderzoek naar personen die voor ondersteuning in aanmerking konden komen 
  2. afdeling uitbetaling de daadwerkelijke financiële ondersteuning 
  3. afdeling falsificatie (maart 1943)
  4. “Vakgroep J”, hulp aan ondergedoken joden (1944)

De uitbetaling geschiedde volgens een vastgestelde instructie (14). De ontvangster tekende het envelopje als kwitantie, dat daarna naar Amsterdam werd teruggezonden. Het kwitantiesysteem met daaraan gekoppeld het gebruik van de persoonlijke code heeft na de bevrijding de basis gevormd voor de uiteindelijke financiële verantwoording.

 Uit een andere afrekening is op te maken welke bedragen er voor de stad Leiden vanaf augustus 1944 maandelijks zijn uitbetaald:
 
1944

  • augustus   f.       6.836,= 
  • september f.     14.223,= 
  • oktober      f.   36.202,50 
  • november  f.   44.144.10 
  • december  f.   53.664,04

1945

  • Januari      f.   55.072,67
  • Februari    f.   64.176,63
  • Maart        f.   63.969,11
  • April          f.   40.806,76
  • Mei - juli    f.   80.320,37
  • Aug./sept. f.     5.454,78

 In januari 1945 werden er in Leiden nog verschillende razzia’s gehouden.  Vele mensen probeerden de razzia’s te ontlopen en doken onder. Dat zien we weerspiegeld in de hierboven reeds genoemde stijging van de uitgaven van het NSF in de stad Leiden, zonder de  “vakgroep J” en zonder de spoor- en tramwegstakers. Voor het hele district valt deze stijging eveneens te constateren. Van september 1944 tot en met begin mei 1945 werd in totaal bijna f. 680.000,= uitgegeven, dus drie keer zoveel als in de hele periode vóór september 1944. Hierbij moet steeds worden bedacht, dat het om gezinnen van onderduikers ging.

De spoorwegstaking  

  • Op 17 september 1944, de eerste dag van operatie Market Garden,  gaf de regering in Londen de opdracht tot de spoorwegstaking.
  • Van de zijde van de spoorwegen was al eerder bedongen dat de stakende en ondergedoken spoorwegmensen in het geval van een invasie hun salaris zouden krijgen. De NS had maatregelen genomen door het aanleggen van een aparte kas op de stations, het “invasiegeld”. De slag bij Arnhem mislukte, maar de spoorwegstaking moest doorgaan.
  • Uiteindelijk werd er na heel wat gesteggel in oktober een akkoord gesloten dat het NSF (en niet de spoorwegen) voor de uitbetaling van de salarissen op voorschotbasis zou zorgen.
  • Op landelijk niveau werd beslist, dat het NSF zorg zou dragen voor de gezinnen van de onderduikers, terwijl de LO voor de onderduikers zelf zou zorgen. De uitbetaling zou gaan lopen via plaatselijke comité’s met daarin een vertegenwoordiger van de LO, het NSF en de NS. Terwijl men nog over een akkoord aan het onderhandelen was, werden reeds door het NSF op veel plaatsen de lonen uitbetaald. 
  • Direct na het uitroepen van de staking kregen de districtshoofden en de plaatselijke hoofden van het NSF de opdracht de helpende hand te bieden.  In Leiden heeft het comité de uitbetaling vast in handen genomen en gehouden. In één klap kwamen er in het district Leiden honderden onderduikers bij. In totaal zou Everstijn na de bevrijding bijna anderhalf miljoen gulden verantwoorden, waarvan f. 483.524,75  voor Leiden en Voorschoten. Dit geld kwam niet meer uit Amsterdam, maar uit Den Haag.

Martin Jongkoen







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu