stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoArchiefinstellingen, bronnen en inventarissen » Negentiende eeuwse wijkindeling Leeuwarden



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

Wie weet waar ik de 19e eeuwse wijkindeling van Leeuwarden kan opzoeken om te weten te komen welke straten en huisnummers van tegenwoordig corresponderen met die van toen?

Bijvoorbeeld: Wijk Letter F nummer 218 of Wijk Letter E nummer 287 waar een van mijn voorouders woonde.

Mvrgr, Anneke  

Anneke Huijser 47 - 19 dec 2012 - 14:24

Niet meer geregistreerd

Hier gaat het over iets vergelijkbaars. Misschien kun je daar licht opsteken: http://www.stamboomforum.nl/hulp/2/41295/0/kortendijk_vianen_rond_1892_oud_en_nieuwe_adressen

Nummers zijn heel dikwijls niet van een huis (zoals wij gewend zijn) maar de aanduiding van het perceel in het kadaster. 

Leo Bijl - 19 dec 2012 - 14:58

Niet meer geregistreerd

Hier staat dat het archief wijkkaarten met plattegronden heeft. Misschien is dat bruikbaar.

http://www.gemeentearchief.nl/html/nl/166/Huizenonderzoek_L'warden

Leo Bijl - 19 dec 2012 - 15:12

Profielafbeelding

Bedankt voor de verwijzing.

Ik vond bij het HCL inderdaad de letteraanduiding van de diverse wijken.

wijk E is: Zuid Oldehoofster kerspel

wijk F is: Noord Oldehoofster kerspel

Wat betreft de nummering is het nog niet duidelijk welke straatnaam van nu correspondeert met het nummer van toen.

Ik geloof dat Utrecht zo'n nummering heeft omgezet naar huidige straatnamen en huisnummers, misschien weet iemand of ze dit in Leeuwarden ook gedaan hebben 

Anneke Huijser 47 - 19 dec 2012 - 16:59

Niet meer geregistreerd

Ergens op de site van het archief zag ik dat de straatnamen pas laat in gebruik gekomen zijn. Behalve dan in de oude binnenstad.

Ik ben hier slecht in thuis, maar ik vermoed dat het kadaster je houvast zal moeten worden.

Leo Bijl - 19 dec 2012 - 17:14

Niet meer geregistreerd

Ongetwijfeld is in het Archief Leeuwarden informatie beschikbaar over de omnummering van wijk+nummer naar straatnaam+nummer.

Onder meer in Amsterdam heb ik een 'omnummering-boek' ingezien, waarin wordt aangegeven om welke straat en welk huisnummer het precies gaat.

Je moet wél even kijken of ná de omnummering naar straat+huisnummer een volgende omnummering heeft plaats gevonden binnen de betreffende straat.

Bert - 19 dec 2012 - 17:22

Niet meer geregistreerd

Geachte mevrouw Huijser,

De omslag van de wijksgewijze naar de straatgewijze huisnummering

is in Leeuwarden gemaakt in de periode 1877-1878

Als u kijkt op de site van het gemeentearchief van Leeuwarden

http://www.gemeentearchief.nl/html/nl/812/Straatnaamgeving,

de tips op de pagina over huizenonderzoek http://www.historischcentrumleeuwarden.nl/html/nl/166/huizenonderzoek_l'warden leest, 

en gaat zoeken onder de rubriek "Archieven" met een trefwoord als bijvoorbeeld "huisnummer",

vindt u een paar handige treffers.

 

Bijvoorbeeld de inventaris (archiefbeschrijving) op deze pagina:

http://www.archieven.nl/nl/search-modonly?miview=inv2&mivast=76&mizig=210&miadt=76&micode=9&milang=nl&mizk_alle=huisnummer#inv3t1

In het archief wordt deze collectie bewaard: 

Archieftoegang 9. Gemeentebestuur van Leeuwarden, 1811-1941 

Onder paragraaf 11.2, Bevolkingsadministratie, vindt u de volgende tekst, (beeld)citaat) :

 Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

En vervolgens:

Afbeeldingen zijn alleen zichtbaar als u bent ingelogd op het Stamboom Forum

 

Einde (beeld)citaat.

Deze inventaris (archiefbeschrijving) geeft, denk ik, antwoord op uw vraag -

dus wat u nodig heeft is:

- ofwel, uit de bovenstaande archieftoegang, de archiefstukken met inventarisnummers 4027 en 4028;

- ofwel, zoals in de tekst gemoemd, uit de verzameling van de Stedelijke Bibliotheek in Leeuwarden,

het boek (bronnenpublikatie) met het nummer C 971. 

(Misschien is dit hetzelfde boek als men hierboven noemt "Wijkboek van de Gemeente Leeuwarden 1878",

bibliotheek HCL nr. 971, maar dit kan natuurlijk puur toeval zijn, ik weet het niet). 

  

U zult dus, lijkt mij (ik kan tenminste online zo gauw niet zo'n omnummeringstabel/concordantie vinden), 

naar Leeuwarden moeten gaan, om in het Historisch Centrum Leeuwarden die archiefstukken te raadplegen (c.q. het boek uit de Stedelijke Bibliotheek over de omnummering / straatgewijze huisnummering) - of u kunt natuurlijk op het Stamboomforum iemand vragen die tòch in Leeuwarden woont of er heengaat voor de eigen genealogie, om de stukken voor u in te kijken, en kopietjes/scans te maken. 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Oja... de opmerking van de heer Leo Bijl is terecht en "to the point": 

inderdaad zult u bij huizenonderzoek héél vaak (ook) de nummering uit het Kadaster 

tegenkomen.  

Maar dit is een gevaarlijke valkuil voor de genealoog!!, en honderden gaan hier de mist in, want:

 

- de 19de-eeuwse huisnummering gaat over huizen binnen een bepaalde wijk in een gemeente,

dus bv. huis 25 in Wijk A in Breda wordt soms door genealogen verkort aangeduid als "adres Breda, A 25"

- echter, de kadastrale nummering gáát niet over huizen, maar over stukken grond (percelen),

al of niet bebouwd met een huis, en die zijn aangeduid met een nummer (nr.), gelegen in een onderdeel (sectie) van een zgn. kadastrale gemeente (kad. gem.) : een gebied dat meestal niet samenvalt met de gewone gemeente.   

En ook dáárbij gebruiken genealogen in hun uitwisseling van informatie (tijdschriften, aantekeningen, literatuur, internet) vaak een verkorte aanduiding: bijv. voor het grondstuk in "kadastrale gemeente Ouder-Amstel, sectie C, perceel 25" gebruiken zij dan een aanduiding als "perceel Ouder-Amstel, C 25".

U ziet:

- de 19e-eeuwse huisnummering in Nederland heeft niets te maken met de kadastrale perceelnummering:

een oud huisnr. "Utrecht, Wijk C, huis 45" valt zeker niet samen met "kad. Utrecht, sectie C, perceel 45"

- verwarring is dus mogelijk, als men hier slordig mee omgaat, of zelf onduidelijke notities maakt!!

 

Trapt u niet in deze valkuil, en laat nóóit misverstanden bestaan (in uw communicatie / eigen aantekeningen) over wat u bij uw huizenonderzoek gevonden heeft of bedoelt te zeggen. 

Gebruikt u toch graag zo'n verkorte aanduiding, geeft u dan duidelijk aan of u het heeft over een huisadres (huisnummering), dus bijvoorbeeld door te schrijven "huisnummer of huisadres Leeuwarden, P 25", of over een stuk grond (al of niet met een gebouw erop), dus bijvoorbeeld door te noteren "perceel kad. gem. Leeuwarden, sectie P, nr. 25" of "kad. Leeuwarden, P 25".  

Maakt u liefst ook niet de fout om het woord "perceel" bij een gewoon huisadres te gebruiken, zoals veel genealogen doen (bv. "het perceel Damrak 84"). U kunt dan beter het woord "pand" gebruiken ("het pand Vondelstraat 75") . Het woord "perceel" moet men echt reserveren voor kadastrale percelen (grond). 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 

Veel succes met uw onderzoek!

Met vriendelijke groet,

Dimitri Vlas

Dimitri Vlas - 20 dec 2012 - 07:42

Profielafbeelding

Beste Dimitri,

Hartelijk dank voor deze uitgebreide uitleg!

Ik had al het vermoeden dat ik hiervoor een keerje naar het HCL zou moeten om zelf in de boeken te gaan kijken. Hoewel ik niet in Friesland woon kom ik toch wel regelmatig in Leeuwarden, dus ga ik er zelf naar toe.

Met vriendelijke groeten,

Anneke

Anneke Huijser 47 - 20 dec 2012 - 09:04

Niet meer geregistreerd
Ik liep bij onderzoek in de bevolkingsregisters van Zeeuws-Vlaamse dorpen regelmatig tegen het wijkletter-probleem aan. Dat liet zich echter oplossen toen ik in een voorafgaand register zag dat daar de wijkletters werden gevolgd door de naam van de wijk. Die bleken later niet gewijzigd, omdat mijn grootouders  nog zo'n oud huisnummer met wijkaanduiding op hun huis hadden en de naam van de wijk nog identiek was aan die van 150 jaar geleden.
Zo bleek het mogelijk aan alle wijken de naam te koppelen.
Nu waren de huisnummers in de wijk van mijn grootouders nooit gewijzigd, maar in andere wijken was dat wel het geval.

In de secretariearchieven van gemeenten zijn vaak wel concordantietabellen te vinden, maar dat is bij de kleinere gemeenten niet altijd het geval, omdat men de benamingen daar gewoon uit het hoofd kende.

Als voorouders huiseigenaren waren is het via het kadaster doorgaans wel te achterhalen welk adres thans bij het betreffende perceel hoorrt. Dat is wel een kostbare grap, aangezien het kadaster voor iedere inzag ruim 14 euro rekent.

Andr? Sijnesael - 20 dec 2012 - 21:02

Niet meer geregistreerd

  Anneke,

Ik heb de volgende site gevonden: http://www.hisgis.nl

mogelijk dat je hier wat aan hebt.

Met vriendelijke groet,

Frank Spijker

Frank Spijker - 27 dec 2012 - 10:34


Profielafbeelding

Hallo Frank,

 

Bedankt voor je link naar www.hisgis.nl

Op zich een zeer waardevolle aanvulling voor alle genealogen, maar het gaat hier om de kadastrale perceelnummering en niet om de huisnummering.

 

Dit is waar Dimitri Vlas mij op 20 dec 2012 voor waarschuwde:

 

'- de 19e-eeuwse huisnummering in Nederland heeft niets te maken met de kadastrale perceelnummering:

een oud huisnr. "Utrecht, Wijk C, huis 45" valt zeker niet samen met "kad. Utrecht, sectie C, perceel 45"

- verwarring is dus mogelijk, als men hier slordig mee omgaat, of zelf onduidelijke notities maakt!!

 

Trapt u niet in deze valkuil, en laat nóóit misverstanden bestaan (in uw communicatie / eigen aantekeningen) over wat u bij uw huizenonderzoek gevonden heeft of bedoelt te zeggen. 

Gebruikt u toch graag zo'n verkorte aanduiding, geeft u dan duidelijk aan of u het heeft over een huisadres (huisnummering), dus bijvoorbeeld door te schrijven "huisnummer of huisadres Leeuwarden, P 25", of over een stuk grond (al of niet met een gebouw erop), dus bijvoorbeeld door te noteren "perceel kad. gem. Leeuwarden, sectie P, nr. 25" of "kad. Leeuwarden, P 25".  '

Groeten, Anneke

Anneke Huijser 47 - 28 dec 2012 - 10:24







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu