Na het succes inzake een vraag over een borg in Uithuizen, nog even een tweede vraag:

De huidige locatie van deze Ausmaheerd is mij bekend, staat aangegeven op een kaart uit de "Grote Provincie Atlas van Groningen" (Wolters-Noordhoff Atlas produkties).

Ruim 25 jaar geleden ben ik een onderzoek gestart naar de geslachten AUSMA en AUSEMA, beiden afkomstig uit de provincie Groningen, alsmede een adellijke familie AUS(E)MA, eveneens afkomstig uit Groningen.

Ik weet dat ik destijds een oude kaart van Groningen onder ogen heb gehad, waarop de naam AUSMA stond in de omgeving van Uithuizen en Uithuizermeeden. Ben echter niet helemaal zeker of het de Ausmaheerd te Uithuizen betreft.... Er schijnt namelijk ook een Aulsumaheerd te hebben bestaan, waaraan het adellijke geslacht waarschijnlijk haar naam ontleende. Dit adellijke geslacht kwam naar alle waarschijnlijkheid voort uit het geslacht ALBERDA. Eén van de 'bewijzen' hiervoor lijkt dat de familiewapens identiek waren.... 

Is er iemand die mij kan vertellen op welke kaart deze naam voorkomt? Ik weet zeker dat de naam op de kaart AUSMA was (omdat mijn eigen familienaam ook AUSMA is, heb ik dat nog wel onthouden). Dat was ook de enige naam... Geen Ausmaheerd of iets dergelijks....

Ik heb het tot dusver online nog niet kunnen vinden, maar er zijn ook veel oude kaarten online.... Maar het zou toch makkelijker te vinden moeten zijn dan 25 jaar geleden, toen er nog geen internet was....

Ik hoop dat iemand me kan helpen....

Ausma (ten N. van Uithuizen) staat op de kaart "Dominii Groningae ... Delineatio" van Nicolaas Visscher uit 1684, afgebeeld in kleur in het boek "Groninga Dominium", P.H. Wijk, 2006, p. 172-173. Hiermee wordt wel Engersum bedoeld. Deze kaart is in zwart-wit ook afgebeeld in het boek "De kaarten van Groningerland", J.J. Vredenberg-Alink, 1974, p. 63. Overigens denk ik dat het geslacht Aulsuma minstens zo oud is als Alberda. De adellijke familie Aulsuma ontleende haar naam zeker niet aan een heerd. Het omgekeerde zal het geval zijn. Adel boerde niet! 

Hallo Chris,

Bedankt voor je reaktie.... Eindelijk het kaartfragment weer teruggevonden...

Wat de vernoeming van een adellijke geslacht (AUSEMA) via een heerd betreft.... Alhoewel diverse 'bronnen' (boeken en online) die optie noemen, is het inderdaad vergezocht.... Andersom is aannemelijker (dat er nog elders nog een AULSUMA-heerd bestond, die haar naam ook aan de familie AUSEMA ontleende)....

Waar de diverse bronnen het wel over eens zijn, is dat er toch een familieband moet hebben bestaan tussen de ALBERDA's enerzijds en de AUSEMA's anderzijds....

Tijdens het doorpluizen van archiefstukken kwam ik de naam van ene Bonno/Bunne/Bonnen/Bunno Alberda herhaaldelijk tegen als 'provisor'.... En dat in dezelfde tijd dat er ook een Bonno 'Ausma' verschijnt....

Wat de naam AUSMA op de kaart betreft...: Het zou inderdaad de naam van de bewoner van Engersum kunnen weergeven. Die mogelijkheid had ik nog niet zelf bedacht.... Waarschijnlijk omdat ik geruime tijd weet van het bestaan van de Ausmaheerd, waaraan de niet-adellijke familie AUSEMA haar naam ontleende. Het is inderdaad veel voor de hand liggender dat dit refereert aan de naam van het geslacht dat daar woonde. De kans dat een heerd op zo'n kaart werd vermeld is stukken kleiner.... Bovendien heb ik - tot nu toe - ook slechts één keer de naam Ausma op de kaart zien staan. Ik zal eens kijken of er op diezelfde kaart ook meer 'borgen' op die wijze werden aangeduid.... (dat zou een extra bevestiging zijn).

Nogmaals: Heel hartelijk dank! Zowel voor de kaart als voor je verklaring.... 

P.s. Wat de 'diverse bronnen' betreft die de vernoemingsmogelijkheid opperden: Opvallend is dat gegevens vaak 'klakkeloos' werden en worden overgenomen, wat er toe leidt dat de indruk wordt gewekt dat dit een vaststaand feit is.... (terwijl het regelmatig verre van de waarheid is). Wat dat betreft ben ik blij met je toelichting, Chris.... Bepaalde dingen zijn inderdaad vergezocht.