Een van mijn voorvaderen overlijdt in Dongen in 1677. Zijn vrouw blijft achter met acht kinderen tussen de twintig en een jaar. (Ik neem aan dat je in die tijd pas met 25 jaar volwassen was?)

Twee kinderen van moeders zus, (tantezeggers van de weduwe dus) worden voogd en toeziend voogd.

Mijn vraag is: Wie bepaalde dat er een voogd moest zijn en wie bepaalde wie dat dan werd? En welke taak had de voogd naast de bevoegdheid bij juridische beslissingen? 

De oudste zoon van twintig en de dochter van achttien trouwen al gauw na dit overlijden van hun vader; wordt daarmee hun voogdij ongedaan gemaakt?

Graag uw uitleg.

Even heel kort door de bocht, er zullen dus wel aanvullingen komen.....;-)

De ouders konden voogden stellen in een testament. Als dat niet werd gedaan kon het gerecht voogden aanwijzen. De voogden waren vooral verantwoordelijk voor het financieel beheer van de goederen van de (half) weeskinderen. Ze moesten dan ook regelmatig een rekening opmaken. Ook als er een ouder overbleef was het gebruikelijk om voogden te benoemen om te voorkomen dat na het hertrouwen van de overblijvende ouder de erfenis van de overleden ouder zou worden opgesoupeerd en de kinderen hun erfdeel niet zouden ontvangen. Vaak trouwde men in die tijd meerdere keren en had men ook uit meerdere huwelijken kinderen. Ieder kind had zijn eigen " familierelaties", voor wat betreft het erven van ouders, grootouders, ooms, tantes e.d. Meestal zijn voogden verwanten van de kant van de overleden ouder, maar als die er niet waren of als er bij testament anders was beschikt kan het anders zijn.

Dank je Annemarie57.

In dit geval kreeg dus de familie van de weduwe alle invloed. Kon zo'n weduwe het niet alleen af of was het altijd verplicht om een (mannelijke) voogd te hebben? Hadden de voogden ook een opvoedende taak?

Ik kan me voorstellen dat de twee oudsten van de halfwezen er niets voor voelden om door hun neven bevaderd te worden! Vandaar mijn vraag: kon je onder de voogdij uitkomen door te trouwen?

Zodra je trouwde werd je meerderjarig, maar je kon niet zomaar trouwen, want je had toestemming nodig van jawel.....je ouders of indien afwezig: de voogden....

Inderdaad waren in die tijd de voogden mannen, hoewel ik een enkele keer wel eens een vrouw tegenkom als voogd of executeur testamentair, maar die werden dan op hun beurt weer bijgestaan door hun man of als die er niet was, door hun (meestal zelfgekozen) voogd.Je ziet wel eens dat bij testament de langstlevende ouder wordt aangewezen als enige voogd, maar dat is niet zo heel erg gebruikelijk. En dan nog heeft de weduwe bij officiële handelingen (denk aan verkoop onroerend goed) een voogd nodig. Maar die kon ze zelf kiezen als ze dat wilde.

Er werd op toegezien dat de kinderen tot een bepaalde leeftijd een fatsoenlijke opvoeding genoten, te eten kregen, gekleed werden, onderwiujhs genoten, een ambacht leerden enz. enz. al naar wat men had afgesproken en afhankelijk van de bevolkingslaag die je onderzoekt (een adellijke telg zal geen ambacht hoeven leren bijvoorbeeld).Weeskamerarchieven, waar de administratie inzake de goederen van de wezen werden bewaard, bevatten wat dat betreft vaak een schat een informatie.

Als de overblijvende ouder niet aan zijn verplichtingen voldeed werden de kinderen uit huis geplaatst. Dat kan bij een van de voogden zijn, maar hoeft niet. Je ziet ook wel dat kinderen (tegen betaling) werden uitbesteed bij bijvoorbeeld een oudere weduwe....

Annemarie heeft het (natuurlijk) keurig uitgelegd maar ze verwacht zelf al aanvullingen dus ik daar probeer ik maar op in te haken.

Op de eerste plaats: dit soort omstandigheden hoeft niet overal hetzelfde te zijn. Je hebt het nu over Dongen, dat lag in Brabant waar in het Echtreglement was vastgelegd dat mannen onder de 25 minderjarig, en vrouwen onder 20 minderjarig waren. In Holland golden die leeftijden ook vwb de toestemming (van ouders of voogden) om te kunnen trouwen, maar in de praktijk merk je dat vrouwen in andere kwesties (nalatenschappen etc) ook met 25 jaar volwassen werden.

Hoe in Brabant formeel de voogdij geregeld was weet ik niet, ik ben meer bekend in Rijnland waar het in de Costumen precies beschreven staat. Misschien zal het niet veel verschillen.

In beginsel was de oudste broer van de overleden ouder de aangewezen persoon, maar die was er niet altijd en je ziet eigenlijk altijd wel dat het gerecht akkoord gaat met degenen ("bekwame personen") die door de familie worden voorgesteld. Oom, oudste broer, grootvader, neef, je ziet dan van alles.

Door te trouwen werd je ook meerderjarig. Maar je laatste vraag, onder de voogdij uitkomen, dat gaat niet op want als je nog minderjarig was had je toch toestemming van ouders of voogden nodig. 

En die invloed, was er niemand meer van vaderskant dan? Je zou toch wel iemand van die kant verwachten. 

groeten, Frans

Hartelijk dank voor uw uitleg. Ik begrijp dus dat een voogd verplicht was.

Wat Frans' laatste vraag betreft: Ik ken inderdaad niemand van vaders kant die dan nog in leven is, maar ik heb nog eens goed naar de originele erfakte uit 1686 gekeken waarin de kinderen en voogden genoemd zijn en daarin wordt over de moeder in 'de verleden tijd' gesproken. En op internet ,  voor wat het waard is

,  vind ik nu dat de moeder al voor 1677 overleden zou zijn (terwijl anderen een specifieke overlijdensdatum in 1693 noemen). Dus zouden de kinderen bij het overlijden van hun vader volle wezen kunnen zijn geworden. Niet dat dat van invloed is op uw eerdere antwoorden, maar het maakt het wel logischer dat de voogden van moeders kant waren. Ik denk zelfs dat de eerste voogd (de oudere neef ; geb.1633) de kinderen onder zijn hoede heeft genomen ?

Maar is het normaal dat de erfdeling pas 9 jaar na het overlijden wordt opgemaakt?

Abnormaal is het zeker niet, ik ben nog wel langere periodes tussen overlijden en erfdeling tegengekomen. Je ziet het ook vaak jarenlang in beschrijivingen van percelen land, als belending 'de kinderen van ....'. Zeker als die kinderen nog allemaal minderjarig waren, was er geen aanleiding voor een erfscheiding. En juist als het een paar volwassen kinderen die het met elkaar eens waren, vonden ze het ook wel best. Ze ddelden de opbrengsten gewoon.

Om te gaan scheiden was er dikwijls een concrete aanleiding: een weduwe ging trouwen; of een van de kinderen werd meerderjarig en/of ging trouwen en kon zijn of haar deel wel gebruiken als hij of zij zelstandig een een huishouden ging voeren. 

groeten, Frans