stamboomforum

Forum logoFora » Genetische genealogie (DNA) » welke test laten doen?

Hallo,

Het duizelt me een beetje met al die verschillende tests. Ik begrijp dat er 3 verschillende onderzoeken zijn: at DNA (autosomal), mtDNA en yDNA. Sommige tests kunnen alleen mannen doen, ook helder. Maar ik zie zoveel keus aan verschillende tests op bijv de site van Familytree: Familyfinder, Jewish ancestry, african ancestry, native american ancestry ... En van yDNA onderzoek, 11, 37 of 67 en die dan ook weer gecombineerd met Familytree-onderzoek.De verschillende uitkomsten tussen de onderzoeken zijn me ook niet helder. Wat vindt je nu wel bij een yDNA 67 wat je bij een yDNA 11 niet vindt of bij een mtDNA onderzoek? En wat voegt het onderzoek Familyfinder of het onderzoek African ancestry bijvoorbeeld?

Welke keus hebben andere genealogen gemaakt en wat was jullie afweging?

Agnes

Wat hoop je eigenlijk precies met DNA onderzoek te bereiken?

Ik ben verre van een expert, maar het doel lijkt me een belangrijke factor in de keuze van de techniek.

Bv bewijzen van bloedlijn via vaders: vergelijk het Y-chromosoom; bewijzen van bloedlijn via moeders: vergelijk mytochondrionaal DNA. De andere markers weet ik echt te weinig van.

Het is ook een kostbare techniek, mensen zullen huiverig zijn om DNA af te staan, dus heel goed erover nadenken. 

BertKoor

Tsja, ik zit te denken aan een Ychromosomaal onderzoek (via een mannelijk fam. lid) en zo te kunnen zien uit welke streek de familie komt (in mnl lijn) en of er bijv sprake is van joodse voorouders. En event. in de toekomst matches te vinden met (verre) verwanten. Aangezien een onderzoek best prijzig is, wil ik dan wel een goede keus maken en niet te beperkt.

Agnes

De eerste twee vragen (streek / joods) zijn gewoonlijk ook via normaal archiefonderzoek te beantwoorden. Onze burgerlijke stand gaat terug tot 1811, da's al snel 6 tot 8 generaties terug. Met de DTB-boeken erbij kun je nog meer generaties achterhalen, vaak zelfs teruggaand tot zestienhonderd zoveel.

Het meest waarschijnlijke antwoord dat je gaat krijgen op de streek-vraag is heel algemeen: "West Europa". De bevolking van de Benelux, Duitsland en Frankrijk is erg door elkaar heen gehusseld, waardoor een exacte locatie daarbinnen niet goed te geven is. Tenminste, het lijkt me onwaarschijnlijk.

Eventuele joodse voorouders zou je aan hun naam kunnen herkennen, en op gezins/persoonskaarten (bijgehouden vanaf grofweg 1840 dacht ik) staat de religie. Het is te achterhalen. Ook heb ik me laten vertellen dat er in de joodse gemeenschap besnijdenisboeken zijn bijgehouden. Geen idee of ze bewaard zijn, waar je die kunt vinden, en hoe toegankelijk ze zijn.

Bedenk ook dat jou eigen DNA voor de helft dat van je moeder en voor de helft dat van je vader is (muv mytochondrionaal DNA dat van moeder op kind gaat, en Y-chromosoom dat van vader op zoon gaat.) En voor hun geldt hetzelfde. Van al je voorouders van 7 generaties terug heb je iets minder dan 1% van ieder van hun DNA, 10 generaties terug nog slechts 0,1% van elk individu, ongeveer voor elke 3 generaties 10x minder. Dus jou DNA is een mengelmoesje van feitelijk honderdduizenden, zelfs miljoenen ja miljarden verschillende mensen uit het verleden. Evt regionale markers zijn dus ook een mengelmoesje, en eigenlijk al het meest bepaald door je voorouders uit het recente verleden.

Dus het is maar de vraag of DNA onderzoek je echt verder gaat helpen. Ik zou het alleen overwegen als de normale archieven al na een handjevol generaties dood lopen. En dan nog is het meest waarschijnlijke antwoord dat je krijgt al goed te voorspellen.

Nog even iets over de verschillende tests: als ze bv op 20 markers testen, dan zijn dat 20 vlaggetjes die aan of uit kunnen staan, dat geeft één miljoen mogelijke combinaties. Hoe meer markers, hoe preciezer verwantschap kan worden bepaald.

BertKoor

Een kleine correctie op het fenomeen marker; dat zijn niet slechts vlaggetjes die aan en uit kunnen staan, het gaat doorgaans om het aantal herhalingen dat op een specifieke plek in het DNA voorkomt, en die kunnen veel meer waarden dan 0 of 1 hebben. 

Bijvoorbeeld bij de y-DNA test van Ancestry.com kan de marker YCAIIa een waarde van 18, 19, of 20 hebben.  (en wellicht zelfs wel meer varianten).  Een perfecte match op 20 markers levert dus al veel meer zekerheid op dan de ongeveer 1 op een miljoen die Bert Koor noemt (ik neem aan dat dat bepaald is door 2 tot de macht 20 te nemen = 1.048.576). 

Een vader-zoon hebben al snel 19 of 20 van de 20 markers identiek.  Meer markers zijn met name interessant om een iets grotere zekerheid te krijgen over verdere verwantschap.  Ik heb zelf onderzoek laten uitvoeren en ik heb letterlijk duizenden matches met mensen die 17 of 18 van de 21 markers identiek hebben.  In zo'n geval kan het uitmaken als je een 46 marker test doet.  Indien iemand dan namelijk 42 of 43 van de 46 markers met je matched, dan is de verwantschap veel nauwer dan indien iemand slechts 34 of 35 van de 46 markers matched. 

Overigens praat je ook dan al snel over een mogelijke link die op zijn minst 1500 tot 2000 jaar teruggaat, dus voor veel van ons onderzoek niet relevant / nooit met papier te achterhalen.

In mijn familie hebben we wel ter verificatie van de papieren link uit een viertal stammen mannen getest met 46 markers, en daar bleek iedereen tussen de 42 en 45 markers gelijk te hebben.   Op papier was de link 100% aangetoond tot 1747.  Niemand bij ons had een perfecte match, zelfs ik en mijn grootvader niet (1 marker verschil daar). 

Frederik

Ik kreeg vanmorgen ook zo'n reclamemailtje. Een hele reeks van verschillende testen, maar het wordt me niet echt duidelijk wat je aan welke test hebt.

Het kan misschien interresant zijn om te weten bij welke haplogroep van zoveel duizend jaar geleden je hoort, maar het nut bij 'recente' genealogie zie ik niet echt. Althans niet zolang maar een handjevol mensen zo'n test laat doen. En zolang zoiets nog minstens 99$ kost zie ik daar voorlopig nog geen verandering in komen.

Om even concreet te blijven: mijn voorouderlijn in mannelijke richting gaat helaas 'maar' 10 generaties terug. hoe groot is de kans dat ik met dit soort testen een 11e of nog vroegere voorouder vindt?

NC Nelisse

> Om even concreet te blijven: mijn voorouderlijn in mannelijke richting gaat helaas 'maar' 10

> generaties terug. hoe groot is de kans dat ik met dit soort testen een 11e of nog vroegere

> voorouder vindt?


10 vind ik al redelijk, je zit dan al op een geboortejaar rond 1700 schat ik. Uit die periode zou er uit de DTB registers toch nog wel wat eerdere voorouders tevoorschijn kunnen komen. Die zijn vaak toch wel tot ca 1650 terug te herleiden. Ik zelf kom in mannelijke lijn tot 8 generaties, en dan loopt het spoor naar Sachsen-Weijmar waar ik nog niet heel specifiek verder heb kunnen zoeken.


Maar het probleem is een beetje, stel dat u inderdaad mensen met een overeenkomende haplogroep ontdekt, dan wordt daaruit alleen duidelijk dát er een relatie is maar niet hóe die precies is. Dat moet toch uit archiefonderzoek duidelijk worden. Dus u weet dan alleen dat er (waarschijnlijk) een gemeenschappelijke voorouder tussen u en een ander persoon is. Kan trouwens ook verrassingen opleveren als ergens in de lijn de wettige vader niet de biologische was. Maar een naam en andere gegevens van die 11e en verdere generatie komt er niet direct uit. Tenzij contact met een andere stamboomonderzoeker van dezelfde haplogroep bronnen heeft gevonden waar u zelf overeen hebt gekeken, en de lijntjes redelijk eenvoudig aan elkaar te knopen zijn.

BertKoor

Tja, dan nog is het me niet duidelijk welke DNA test ik zou moeten kiezen. Die "goedkope" van 99$ of de duurste van ruim 500$?

NC Nelisse

Tsja, om dat te beantwoorden is moeilijk. Wat wordt er precies aangeboden? Wat zegt de webpagina van betreffende aanbieder? Mogen wij die ook even zien misschien? Want het maakt ook weer uit bij wie u dit laat doen. Hoe meer gegevens ze al hebben, hoe groter de kans op het vinden van matches.

Voordeel van een goedkope test is dat waarschijnlijk meer mensen die al hebben ondergaan of gaan doen, en dat er dus meer matches uit komen. Maar het voordeel van de duurdere test is weer een grotere precisie...

BertKoor

Evenals BertKoor al schreef maakt de provider uit (hoewel een aantal providers het toelaten om test-resultaten van andere aanbieders in te voeren als ongeverifierde matches, waardoor je ook matches uit hun database kunt zien). 

Een ander hierboven reeds genoemd punt is eveneens zeer op z'n plek, welke test is het precies.  Ik heb zelf geen $500 test gezien nog, maar ik weet wel dat veel van de $299 testen combinatietesten zijn.  Dus een Y-DNA, een mitochondriaal, en autosomaal in een.  Let ook op dat de standaard $99 test die Ancestry.com nu aanbiedt (hun BETA) heel spannend klinkt, maar geen uitsluitsel meer geeft over of de link nu via de mannelijke of vrouwelijke lijn (of een mix) tot stand gekomen is.  Ook het feit dat ze adverteren met 700,000 markers (tegen 46 voor de y-DNA test) is niet veelzeggend omdat je geen inzicht in die 700,000 markers krijgt, je krijgt alleen een procentueel overzicht van je etniciteit en eventuele "matches".

Tot slot is er nu (eveneens voor $99) een medische DNA test van 23-andme.  Die kijkt helemaal niet meer naar verwantschap, maar probeert een idee te geven van de kans op verschillende condities (van kleur ogen tot het risico op borstkanker).  Kortom, wel een DNA-test, maar niets meer met genealogie te maken.

Zoals hierboven al gesteld, nog meer dan voorheen is het belangrijk om precies te weten wat je eruit wilt krijgen.  Het vinden van een 11e voorouder via een normale y-DNA test lijkt me op dit moment nagenoeg uitgesloten, TENZIJ je vooraf een kandidaat hebt en je dus probeert de mogelijke verwantschap te bevestigen.

Frederik

Dit is de link uit de advertentie die ik vanmorgen in mijn mailbox kreeg:

http://www.geni.com/dna-tests/all?tracking_source=dna_email

NC Nelisse

Beste NC Nelisse.  Ik heb net de website bekeken, en die test van $529 is inderdaad een combinatie van drie andere testen. 

Het is op z'n minst misleidend om het een "comprehensive genome" test te noemen, want dat doet het niet helemaal.  Wel test de test het mtDNA vrij uitgebreid, en zit er een Y-DNA67 test bij. Ten slotte zit er ook de "family finder" bij, welke een autosomaal DNA test is. 

Uit nieuwsgierigheid heb ik bijna alle testen (bij verschillende aanbieders) gedaan: y-DNA46, autosomaal, en de 23andme health check.

Voor mijn stamboom het meest bruikbaar was de check van meerdere familieleden met y-DNA tests.  De rest zijn mijns inziens vooralsnog meer voor de aardigheid om er een mooi verhaal om de stamboom heen te bouwen. 

Vooralsnog acht ik de kans uiterst klein dat u zomaar een nieuwe voorouder vindt.  Immers, u moet dan niet alleen een match hebben (d.w.z. iemand die ook zijn y-DNA heeft laten testen) maar die persoon moet op z'n minst de stamboom hebben uitgezocht tot een punt dat verder terug gaat dan waar u nu gebleven bent.  Als hij dat niet gedaan heeft, dan weet u alleen dat er ergens een familielid rondloopt zonder dat de relatie duidelijk wordt.  Zelfs omtrent de graad van verwantschap zal een DNA test geen exacte uitspraak doen; het zijn doorgaans benaderingen van een gezamelijke voorouder met een onzekerheidsmarge van enkele generaties (bijv. tussen 5 en 7 generaties, of tussen de 9 en 12). 

Tegelijkertijd, wie niet waagt, die niet wint.  Een kleine kans is niet hetzelfde als geen kans, en op termijn neemt die kans natuurlijk alleen maar toe als er meer profielen beschikbaar komen om mee te vergelijken.

Frederik

Voor het geval u dit nog niet wist, Geni.com is eigendom van MyHeritage (niet van zoals ik eerder schreef  Ancestry.com) 

Hun websites en marketing richten zich mijns inziens op de wat frivolere (en commercieel goed uitbaatbare) kanten van de genealogie. Nieuwe concrete aanknopingspunten zult u ook zonder DNA test al te weten komen via hun SmartMatch technologie.

BertKoor

Goedemiddag,

Het DNA Project Benelux (incl. de grensgebieden Frankrijk, Duitsland, Engeland) is een erg interessant project. Het is een doorlopend project en een vervolg op twee andere projecten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met de universiteit van Leuven.
Het DNA onderzoek is op basis van 38 merkers. De huidige kosten voor deelname zijn; 140 euro

http://www.dna-benelux.eu/

http://www.brabant-dna.org/phpBB3/download/file.php?id=2150


De universiteit van Leuven blijkt trouwens baanbrekend werk verricht te hebben op het gebied van de menselijke genetica en het DNA-onderzoek. Een aantal lopende projecten:
https://www.uzleuven.be/forensische-geneeskunde/lopende-projecten

Succes met je keuze.






Alcuinus



Ter info:

http://www.familiekunde-vlaanderen.be/nieuws/informatienamiddag-omtrent-dna-projecten-op-zaterdag-7-juni

Alcuinus




Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!