Tot de generatie van mijn Goudse Overgrootouders (1865 - 1950) zijn mij meestal uit mondelinge overleveringen verkorte voornamen bekend.

Iedereen kent wel Pieter/Piet, Wim/Willem/Wilhelmus, Henk/Hendrik, (K/C)ees/Cor en Nelis/Cornelia-Cornelis, Tini/Marti(e)n/Martina/Maarten/Martinus, maar ook Truus/Geertruida, Ed/Zeeg-(S/Z)e(e)g(er/t)-Ezechiel, Bert/Bertus/Hubertus,  Bert(h)a/Huijbert(h)a, Jo/Johanna en  Jan/Johan/Johannes. 

Die laatste komt nogal eens voor in de familie Jongkoen. Gemeentesecretaris Johan Jongkoen (Schiedam 1921 - Goedereede 1967) werd echter (ook) Jo genoemd.

Mijn oud-tante Jacoba Jongkoen (Gouda 1906 - Gouda 1996) werd Coba of Co genoemd.

Vragen:

1. Wat is het verschil met een Roepnaam?

2. Is het een landelijk, regionaal of plaatselijk gebruik?

3. Is er ooit onderzoek naar verricht?

Vanaf jaren 50 20e eeuw neemt het gebruik van geboortekaartjes toe en daarop staat ook de Roepnaam.

1. Geen > de roepnaam is een voornaam die anders is dan wat er in de burgerlijke stand staat. 

2. Ik neem aan landelijk maar zou er geen eed op durven zweren dat er geen streken zijn waar het niet voorkomt.

3. Kennelijk wel, maar redelijk recent. Zie https://neerlandistiek.nl/2019/01/een-corpus-van-roepnamen-en-voornamen/

Beste Maarten Krips,

Bedankt voor je reactie en vooral onderzoek roepnamen onder punt 3.

Wekt bij mij de indruk, dat in geboorteakten naast de officiële voornaam/voornamen ook de (officiele) Roepnaam wordt vermeld. En dan klopt jouw antwoord onder 1 niet.

Of dit vanaf het begin van de burgerlijke stand in 1811 was, blijkt er niet uit.

Verkorte Voornaam noem ik daarom voorlopig maar de officieuze,  voornamelijk mondelinge, Roepnaam.

In mijn werk noemde een klant mij wel Tinus, maar mijn officiële voornaam en officiele Roepnaam was identiek Martin.

In akten van de burgerlijke stand wordt/worden alleen de officiële naam/namen vermeld, niet de roepnaam. Als de roepnaam hetzelfde is als de officiële naam/één van de officiële namen staat deze roepnaam natuurlijk wel in de akte, maar niet omdat het de roepnaam is. Als bijvoorbeeld een Petronella als roepnaam Petra heeft, staat er in de geboorteakte alleen (de officiële naam) Petronella. Een roepnaam is trouwens nooit officieel (staat niet in een officieel document genoteerd) en kan tijdens het leven ook gewoon door de drager veranderd worden. Als de Petra (officieel Petronella) besluit dat zij in het vervolg Nellie genoemd wil worden, of Milou (ik verzin maar iets dat totaal niet van Petronella af te leiden is), dan kan dat. In uw geval is uw roepnaam gelijk aan uw officiële naam, maar ook dan is er geen enkel probleem als u anders genoemd wilt worden (u een andere roepnaam wilt, uw officiële naam blijft dan natuurlijk wel Martin). Er is geen verschil tussen "een verkorte voornaam" en een roepnaam (zoals Maarten Krips ook al aangaf). Een roepnaam is dus de hoe iemand in het dagelijks leven aangesproken wordt, dit in tegenstelling tot de officiële naam die in aktes (geboorte, huwelijk, notariële aktes e.d.) en op documenten staat (paspoort, rijbewijs e.d.)

Prinses Marijke ging zich later Christna noemen.

Ik werkte 1993 - 2002 met genealogisch programma Haza Data en dat hanteerde volgens mij 1e voornaam als leidend in de tekstweergave.

Dat klopte wel voor mijn vader Johan Cornelis (1915 - 2001), die vernoemd was naar grootvader aan vaders- en moeders-kant.  Zijn Roepnaam was Jan.

Martin Jongkoen - gisteren - 23:01:

Bedankt voor je reactie en vooral onderzoek roepnamen onder punt 3.

Wekt bij mij de indruk, dat in geboorteakten naast de officiële voornaam/voornamen ook de (officiele) Roepnaam wordt vermeld.

Waar komt die indruk vandaan? Het artikel in de link begint juist met het beschrijven van het verschil tussen roepnaam en officiële naam die vastgelegd is in de BS, en beschrijft vervolgens de manier waarop men het een met het ander heeft weten te koppelen.

Martin Jongkoen - vandaag - 07:00:

Ik werkte 1993 - 2002 met genealogisch programma Haza Data en dat hanteerde volgens mij 1e voornaam als leidend in de tekstweergave.

Zeker voor een genealogisch programma lijkt mij dat een storende onjuistheid. Stel dat ik voluit Johannes Carolus zou heten en in de rapporten uit mijn programma kom ik overal voor als ‘Johannes’; dat slaat natuurlijk nergens op. 

Dat klopte wel voor mijn vader Johan Cornelis (1915 - 2001), die vernoemd was naar grootvader aan vaders- en moeders-kant.  Zijn Roepnaam was Jan.

Dan klopt voor hem ‘Johan’ dus ook niet.

Tot slot, ten aanzien van vraag 2 in de openingspost:

2. Is het een landelijk, regionaal of plaatselijk gebruik?

Nee ;). Het gebruik van roepnamen komt uiteraard internationaal voor.

Vriendelijke groeten,

Carl

Beste Carl,

Mijn indruk  dat de Roepnaam wel in de burgerlijke stand zou staan, komt uitsluitend door het niet goed lezen van de openingszin in combinatie met roepnaam op het daarbij afgedrukte geboortekaartje.

Heel het artikel heeft het juist over  het tegendeel en de manier hoe die toch zijn achterhaald. Dit 108 jaren na invoeren van de burgerlijke stand.

Hoe Haza Data na 2001/2002 bij tekstinvoer personen met meervoudige officiële voornamen omgaat weet ik niet. Wel weet ik dat in Haza Data voortdurend wijzigingen werden aangebracht.

Na zijn vervroegde pensionering 1976 als NS-machinist te Winterswijk bleef hij wekelijks het NS-blad Kopoeling ontvangen.

Daarin staat Jan/Johan Cornelis Jongkoen als Cornelis Jongkoen (85) vermeld.