Bij de volkstelling van Suriname in 1921 wordt M.Obispo, geboren in 1839 te Curacao, genoemd als wonende in de Wanicastraat 180, Paramaribo, in bejaardentehuis of weldadigheidsinstelling Boniface. Ouders en geboorte- en sterfdatum niet bekend.

Mogelijk heeft hij kinderen gekregen samen met Wilhelmina Johanna Rebecca Mollis, geboren 15 januari 1896 Paramaribo, die later door hem zijn erkend en hierdoor de naam Obispo kregen.

1. Albert Emanuel Alexander Mollis/Obispo, geb 6 juni 1914 Paramaribo – overl -/+ 1975
2. Margaretha Joretdyne Ozepha Mollis/Obispo, geb 20 april 1916, Paramaribo – overl ?

Ook zou hij waarschijnlijk kinderen hebben gekregen met Johanna Margaretha Mollis, geboren 1867,

1. Johannes Emanuel Mollis/Obispo geb 22 september 1900
2. Willem Frederik Mollis/Obispo geb ? juli 1914

Er zijn nog veel onduidelijkheden in deze familie. Ik hoop dat er leden van dit forum zijn die mij kunnen helpen deze op te lossen. Bovengenoemde personen zijn voor zover ik heb kunnen nagaan de enigen in die tijd met de naam Obispo in Suriname.

Een heleboel Obispo

Inmiddels heb ik het Nationaal Archief van Curacao, waarvan ik de link van Frank kreeg (met dank!), nagekeken op M.Obispo. In 1839 blijkt daar geen enkel kind met deze naam geboren te zijn. Ik heb gezocht met een marge tussen 1828 en 1870, om eventuele verschrijving van het geboortejaar te ondervangen. Nu blijkt dat in de jaren tussen  1831 en 1870 wel zo'n 18  jongens geboren zijn met namen als Martien, Martinus, Maximianus en Michel, met als tweede naam Obispo, gevolgd door de achternaam van de meestal ongehuwde moeder. Dat is dus helaas nog geen antwoord op mijn vraag. 

Een andere vraag is waarom deze kinderen als tweede naam Obispo (= Bisschop in het Spaans) kregen op hun geboorteakte bij de burgerlijke stand. En zou het van 'mijn' M.Obispo dan eigenlijk een tweede of een RK tussennaam zijn, en deze eenmaal in Suriname als achternaam gebruikte en de naam van zijn moeder niet opgaf?

Volkstelling Suriname 1921 via gahetna.nl, Obispo

Je vindt dan dat M. Obispo woont op 's Landsgrond Boniface te Paramaribo. 1 blad verder zie je normaal gesproken alle mensen die daar wonen, maar in dit geval klopt e.e.a. niet, en ontbreeken er vermoedelijk bladen.

Bij de andere namen vind je:

Wilhelmina Johanna Ribecca Obispo, geboren 15 januari 1896 te Paramaribo
Albert Emanuel Alexander Obispo, geboren 6 juni 1914 te Paramaribo
Margaret Joretdyne Ozepha Obispo, geboren 20 april 1916

Je kunt daar ook zien dat de naam 'Mollis' is doorgestreept, en het vreemde is dat er vroeger kwa familierelatie stond: hoofd resp. zoon resp. dochter, maar nu staat NV => niet verwant aan het gezinshoofd. Wellicht omdat het 'gezinshoofd' - bij nader inzien - James Duncan uit Berbice is, die niet de vader is. M.a.w. A.E.A en M.J.O. zijn kinderen van Wilhelmina Johanna Ribecca, maar blijkbaar niet van James Duncan, althans, niet wvb de naam en erkenning. Ze hebben de naam van hun moeder gekregen.

Verder wonen daar nog Juliana Wilhelmina Lyons geb 1913 Beneden Commewijne en de al genoemde James Duncan, geb 1880 te Berbice.

In een krantenbericht d.d. 09-09-1935 lees ik het volgende: 3 september [1935] Overleden: Martinus Obispo Wedr van Johanna Margaretha Mollis, 96 jr. Dat is de Johanna Margaretha Mollis, geboren 1867, die jij in de volkstelling gevonden hebt. Ik vermoed zeer sterk dat Wilhelmina Johanna Rebecca Obispo (1896) een dochter is van dit paar. Die 96 jr. klopt trouwens goed met het geboortejaar van M. Obispo uit de volkstelling.

Volgens dit krantenbericht d.d. 13-05-1909 zijn Martinus Obispo en Johanna Margaretha Mollis onlangs getrouwd te Paramaribo.

Johanna Margaretha Mollis woont in 1921 (volkstelling) samen met haar broer Fredrik Christiaan, en haar kinderen (zoons) Johannes Emanuel (1900) en Willem Frederik (1914), die ook Mollis heten; er is geen sprake van 'Obispo'. Dit zijn zoons zijn van Johanna Margaretha, en lijken niet van Martinus Obispo, maar van andere vaders. Johannes Emanuel (1900) is van ruim vóór het huwelijk. Willem Frederik (1914) van 5 jaar daarna. Wellicht zijn Martinus en Johanna Margaretha ergens in de tussenliggende periode van tafel en bed gescheiden zijn, zonder wettelijke echtscheiding? In ieder geval wonen ze in 1921 niet meer op hetzelfde adres, dat is wél duidelijk.

De naamsverandering Mollis => Obispo voor Wilhelmina Johanna Ribecca (1896) zou verklaard kunnen worden doordat zij oorspronkelijk Mollis heette, maar bij het huwelijk (1909) van Martinus Obispo en Johanna Margaretha Mollis is erkend.

Johanna Margaretha Mollis is overleden op 24 mei 1932 volgens dit krantenbericht, 64 jr. Dat klopt met haar geboortejaar.

Johannes Emanuel Obispo (!) is overleden op 9 juni 1935 volgens dit krantenbericht, 34 jr. Klopt met het geboortejaar van J.E. Mollis. Hier lijkt hij toch echt wel een zoon van Martinus, ook bij het huwelijk erkend. Dat zou betekenen dat de volkstelling kwa achternaam niet correct is.

Dat zelfde geldt voor Willem Frederik Obispo (!). Overleden 4 maart 1943, 35 jaar. Zou betekenen dat hij in ~1908 is geboren, en niet 1914?

Wilhelmina Johanna Rebecca Obispo is overleden 27 mei 1942, 46 jaar. Klopt met geboortejaar 1896

Wat mooi dat je die krantenberichten hebt kunnen vinden, Bart! Ik ga het een en ander even uitwerken en deze stukjes van de puzzel aan elkaar leggen. Wel vreemd overigens dat ik Martinus Obispo niet in 1839 in het archief van Curacao heb kunnen terugvinden.

Ik had ook al het vermoeden dat Wilh. Joh. Reb. Mollis Obispo de dochter was van Joh. Marg. Mollis en Martinus Obispo gezien haar leeftijd.

De kinderen Albert Emanuel Alexander Obispo en Marg. Jor. Oz. Obispo zijn dan van W.J.R. Obispo vh Mollis en een nu nog onbekende vader, waarschijnlijk niet zijnde James Duncan.

Dag Anneke,

Hou er rekening mee dat Martinus Obispo geboren 1839 Curaçao geboren is toen de slavernij nog (lang) niet was afgeschaft.

• Manumissies op Curaçao waarin de naam Obispo voor komt.
• Slavenregisters en emancipatie met de naam Obispo op Curaçao.

Ik zie zo snel trouwens geen Martinus, maar dat zegt lang niet alles natuurlijk

2 mogelijke kandidaten van https://www.nationaalarchief.cw/

===================================================

Geboorteregister 1837 Buiten

Bron: Burgerlijke standregister
Soort registratie: Geboorteakte
(Akte)datum: 06-05-1837
Plaats: Buiten

        Zoon
        Martien Obispo Rosa
        geboren 06-05-1837 te Buiten

        Diversen: zwart buiten echt, Solidada
        Moeder         Anna Rosa

Getuige     Pieter Willem
Aangever     Cornelia Gerarda

===================================================

Geboorteregister 1837 Buiten

Bron: Burgerlijke standregister
Soort registratie: Geboorteakte
(Akte)datum: 02-12-1837
Plaats: Buiten

        Zoon
        Martis Supliano Obispo Carlo
        geboren 02-12-1837 te Buiten

        Diversen: buiten echt
        Moeder        Maria Carlo

Getuige    Reinardus Maduro    Simon Martien
Aangever    Maria Gerarda

===================================================

Deze twee had ik ook op mijn lijstje van 18 jongens staan. Het zou inderdaad kunnen...

Overigens ook via wiewaswie te vinden:

• Martien Obispo Rosa hier
• Martis Supliano Obispo Carlo hier
• Martis Supliano Obispo Carlo trouwt in 1872 op Curaçao. Zij is daar in 1884 overleden

Mogelijk is deze Martinus Supliano Obispo Carlo na het overlijden van zijn vrouw in 1884 naar Suriname vertrokken. Ik neem aan dat hij als voormalige slaaf niet kon schrijven en niet precies zijn geboortedatum wist, maar dat hij wel ongeveer zijn leeftijd wist, zodat er 1839 op het volkstellingsbriefje kwam te staan. In 1921 was hij dus al 84 als hij in 1837 geboren is.

Dit in natuurlijk maar een aanname van mij. Misschien komt er van hem nog een overlijdensdatum boven water in een Curaçaose krant, als hij niet de Martinus Obispo is die ik zoek.

Op zich is het wel opvallend dat de naam Carlo wel als voornaam en niet als achternaam bij een van zijn nazaten voorkomt.

Nog een paar nagekomen kruimels:

(Onder)trouw Martinus Obispo en Johanna Margaretha Mollis 10 mei 1909 (rechts onder) en hier (even doorbladeren)

In 1934 was Johannes Emanuel Obispo blijkbaar in correspondentie met iemand in Cayenne, of was hij zelf in Cayenne niet vindbaar. (rechts onder)

Ik zit nog met de vraag waarom kinderen op Curacao als tweede naam Obispo (= Bisschop in het Spaans) kregen op hun geboorteakte bij de burgerlijke stand. En zou het van Martinus Supliano Obispo Carlo dan eigenlijk een tweede of een soort RK tussennaam zijn. Of was dat de naam van een Plantage? Eenmaal in Suriname noemde Martinus zich bij zijn huwelijk in 1909 alleen Obispo. (Als het tenminste om dezelfde persoon gaat...)

Ik ben absoluut geen deskundige op het gebied van namen op Curaçao. Het artikel hier geeft enige uitleg - ook v.w.b. de naam Obispo - en is geschreven door iemand die wél deskundig is: Christel Monsanto.

Observatie (heeft niks met bovenstaande opmerking te maken): Aangever bij de geboorte van Martis Supliano Obispo Carlo was ene Maria Gerarda en zij was vroedvrouw zoals te lezen is in de aangifte. Op grond daarvan gok ik dat de aangever bij de geboorte van Martien Obispo Rosa, ene Cornelia Gerarda, de zus was van Maria Gerarda die hetzelfde beroep uit oefende.

(Edit: bovenstaande was een beetje onnauwkeurig. Dat artikel is natuurlijk niet geschreven door Christel zelf, maar de uitleg is wél van haar.)

Dat artikel verduidelijkt eea goed!

Uittreksel: Na 1863 konden slaven een achternaam krijgen. Ze konden vernoemd worden naar een heilige op wiens feestdag ze geboren waren. Een voorbeeld is de naam Obispo (een heilige bisschop). Deze "religieuze" familienamen staan in de Almanaque de Bristol. De meest voorkomende achternaam momenteel op Curaçao is Martina. Hoe komt dat? In die tijd was Monseigneur Niewindt een persoon met aanzien. Hij was de eerste apostolisch vicarus (soort van bisschop), heeft het katholicisme opgezet, zorgde voor onderwijs en kwam op voor de slaven die hem aanbaden. En omdat zijn voornaam Martinus was, kregen slaven vaak de achternaam Martina. Zijn standbeeld staat naast de St. Annakerk in Otrobanda.

Bedankt dat je al die gegevens vanuit verschillende bronnen bij elkaar hebt weten te zoeken, Bart!

Beste Anneke,

je hebt de oplossing gevonden voor de vele obispo op Curaçao. Nog een tip, ga nou de huwelijksakte in Suriname in 1909? opzoeken of laten opzoeken en daar zal de moeder of de ouders van de bruidegom op moeten staan ook eventueel erkende kinderen bij het huwelijk. Na de emancipatie van de slaven was er op Curaçao een beweging gaande om sommigen van hun naar Suriname te sturen om daar te werken omdat er op Curaçao grote armoede heerste. Sommigen zijn er op ingegaan, net zo als sommigen naar Cuba vertrokken om op de suikerplantages te werken. Misschien is er een vermelding te vinden in de Curaçaosche Courant die ook op Delpher staat. Bart? 

Bovendien staan intussen de slavenregisters en de slavenregistraties van 1863 op de website van het Nationaal Archief Curaçao, als een moeder bekend is, kan blijken of deze jonge idd in 1839 in slavernij geboren was. Vermoeden helpt niets, men moet bewijzen vinden die naadloos aansluiten. 

Groetjes

Christel 

Beste Christel,

Leuk dat je reageert op mijn oproep! Het artikel over jouw lezing heeft mij, mijn kinderen en hun vader, die Obispo heten, duidelijkheid gegeven over de achtergrond van de naam op Curaçao. Jouw idee om de huwelijsakte van Martinus te gaan zoeken is natuurlijk een uitstekend idee. Helaas is deze akte niet online te vinden, omdat de BS van Suriname nog niet gedigitaliseerd is. Ik zal aan familie of vrienden in Suriname (of via dit forum) moeten vragen of zij de akte en de verdere gegevens willen opzoeken. Hopelijk is de BS of het archief momenteel wel toegankelijk ivm coronamaatregelen. 

Verder heb ik de slavenregisters e.d. van het Nationaal Archief van Curaçao al bekeken, maar dit heeft niets opgeleverd. Kortom het was een voorlopige oplossing. Ik zal een een nieuw item aanmaken, misschien dat iemand die in het archief van Suriname werkt of er iemand kent, de akte voor mij kan opzoeken.

Groetjes, Anneke

Ik heb de kranten van Curaçao (nogmaals) doorgesnuffeld of ik een spoor van Martinus Obispo (of iets wat daar op lijkt) kan ontdekken, maar tevergeefs.

Voor wat betreft de mogelijke ouders van Johanna Margaretha Mollis geboren 1867 heb ik een 'shortlist' van kandidaten gemaakt aan de hand van gegevens uit de kranten:

• Mattheus Levi Mollis, arriveert in Suriname in 1864 met gezin per schip. Messiaans-Joodse predikant; zijn vrouw is in 1864 overleden.
• Simon Mollis trouwt met Helena Maria Duif in 1873. Simon Mollis, weduwnaar Duif is overleden in 1899, 70 jaar.
• A. Truffel, echtg van C. L. Mollis, m, 37j, overleden 1886. C. L. Mollis kan als meisje of jonge vrouw in 1867 een kind gekregen hebben als ze ongeveer net zou oud was.

Verder is Frederik Christiaan Mollis, overleden in 1945, 73 jaar mogelijk een broer van Johanna Margaretha. Hij komt ook voor in de volkstelling van 1921, geboren 1871. D'r zijn in de volkstelling méér 'potentiele' broers/zussen, maar deze zit kwa geboortejaar het dichtste bij.

Ik denk dat Frederik Christiaan Mollis inderdaad de broer is van Johanna Margaretha, want hij staat op haar gezinskaart op hetzelde adres ingeschreven.

Wat hun ouders betreft, ik ga de mogelijke ouders die jij hebt gevonden nader onderzoeken.

De vrouw van Mattheus Levi Mollis is in 1864 overleden schrijf je, dus misschien is hij daarna hertrouwd en hebben ze Johanna in 1867 en Frederik in 1871 gekregen.

"M. L. Mollis en zoon" vertrekken in maart 1871 weer uit Suriname. Ik kom hem daarna ook niet meer in advertenties tegen. Vermoedelijk is hij definitief uit Suriname vertrokken. Er van uit gaande dat wat in de volkstelling staat over Johanna Margaretha Mollis (1867) en Frederik Christiaan Mollis (oktober 1871) ook klópt - namelijk de persoonlijke staat 'wettig' - lijkt het onwaarschijnlijk dat M. L. Mollis de vader van deze broer en zus is. Dit is trouwens wel een boeiend bericht uit 1917 over Frederik C. Mollis.

De zelfde redenering m.b.t. 'wettig' geldt ook voor 'C. L. Mollis'. Als iemand de achternaam van de moeder krijgt lijkt 'wettig' uitgesloten te zijn.

Verder kom ik rond 1885 nog wel een L. Mollis tegen en een Johan Mollis, maar ik heb geen enkele indicatie vwb hun leeftijd. En er zijn nog meer personen met de achternaam 'Mollis' te vinden, maar die zijn op grond van gevonden leeftijd of een indicatie daarvan wel uit te sluiten.

Ik ben bezig nog andere bronnen na te kijken maar dat kost even wat tijd.