stamboomforum

Forum logoLeeshulp, transcriptie, ook Latijn » Transcriptie en vertaling van Latijnse tekst uit een cijnsregister


Profiel afbeelding

Dat is inderdaad een meer voor de hand liggende verklaring. Henrick had zowel een broer als een zoon die allebei Willem heten. Deze zoon Willem zou dan de Willem Henricks zijn waarvan de drie zonen Henrick, Willem en Jan in 1461 het stuk land in Lierop verkopen. Ik heb helaas nog steeds geen sluitend bewijs gevonden voor de theorie dat de personen uit het cijnsregister die we tot nu toe bekeken hebben (met de achternaam Militis) de zoon en kleinzoon zijn van de Antwerpse Deken Aert van Goerle maar inmiddels wel een aanwijzing dat ze het waarschijnlijk niet zijn. Omdat er toch geen andere participanten zijn in onze discussie over deze casus, zal ik je die aanwijzing rechtstreeks toesturen.

C.P. van der Beek

Ook nog dank voor de aanvullingen op en verbeteringen van mijn transcriptie. De akte komt inderdaad uit de schepenbank van Mierlo (RHC-Eindhoven 13144-39 folio 248v). Zou in regel 5 ook niet gewoon "erffs" kunnen staan i.p.v. erff(enisse)? 

De afkortingshaal — of lees je daar een -s? — wordt voor zover ik het overzie niet als afkortingsteken voor een -s gebruikt. Je verwacht ook geen genitief, eigenlijk.
Erfenisse (Lat. hereditas, hereditatem) komt in deze context vaker voor.

Ik kom met de transcriptie niet verder, maar heb nog wel een kleinigheid bijgesteld.

Pauwel

Was dit al gesignaleerd?

RAHM 223. akte 198. fol. 105. blz. 99.
Art zn. v. Henric vander Aelsvoert man v. Agnees
Agnees dr. v. Art Rithovens vr. v. Art
heeft erflic vercocht
Bruysten zn. v. Jan van der Braken
16 lopen rog
voirtijds vercreghen teghen
Jan Jutten soen
uter huyssinghen ende hof aen ghaen gersther (Someren)
e.z. erf des godshuys van Postel
a.z. Erfemssen (?) zn. v. Dirck Tielen
e.e. Art Goessens
a.e. aen de ghemeynt
Godevart Mathijs Blox soen - schepen
Jan van Gerwen                                     - schepen
28 maart 1451

Pauwel

Omdat er toch geen andere participanten zijn in onze discussie over deze casus, zal ik je die aanwijzing rechtstreeks toesturen.

Dat zou een abrupt einde betekenen van de discussie hier op het Stamboomforum. Ik zie, eerlijk gezegd, de winst niet van een voortzetting van de discussie per e-mail, te meer daar deze topic nogal wat lezers kent. (787 op dit moment)

Pauwel

OK, dan gaan we hier verder. Maar we zijn inmiddels wel ver van de oorspronkelijke vraag afgeraakt.

Ik heb inmiddels meer informatie gevonden over de Antwerpse deken en zijn familie. Zie: https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu07_01/molh003nieu07_01_0924.php, blz 8/9 van: http://www.heemkundekringdevonder.nl/oudschrift/someren/oud-rechterlijk-archief/HERSEL.pdf en "F. Prims, Geschiedenis van Antwerpen, dl. V/2 (11de deel van de reeks) (Antwerpen 1935), p. 100-104" (in te zien op: https://www.mupload.nl/img/0ctlio.jpg + https://www.mupload.nl/img/43woh19r0.jpg + https://www.mupload.nl/img/yq6v3e84fzf.jpg). Uit het tweede document blijkt dat zijn natuurlijke zoon Henrick getrouwd was met Heilwich Willems van Heersel, de dochter van Willem van Heersel die het landgoed Afterbroeck in Lierop oorspronkelijk bezat. Dit is dus een andere vrouw dan de weduwe die in scan 235 van cijnsregister 285 genoemd wordt. Ik denk dus dat Henrick en Willem Militis niet de juiste Henrick en Willem zijn. Welke Henrick het dan wel is, weet ik nog niet. Misschien waren ze niet eens cijnsplichtig omdat het eigen grond was. Of misschien waren ze cijnsplichtig aan de Hertog van Brabant. Of misschien heette de bijzit van de deken wel Amelis en is voor Henrick het matroniem van zijn moeder gebruikt. in dat geval zou Henrick Meelis in scan 156 van cijnsregister 284 in aanmerking komen. Het mooiste zou zijn als we perceelbeschrijvingen hadden zodat we de overdacht van grond konden volgen. De acte uit 1451 (die ik nog niet kende) is interessant omdat daar dezelfde koper in voorkomt als in de acte uit 1461 maar ook in de acte uit 1451 heeft de daargenoemde Henrick weer niet de juiste echtgenote namelijk Heilwich Willems van Heersel.

C.P. van der Beek

Toch weer even terug naar de oorspronkelijke vraagstelling. Op scan 158 van cijnsregister 284 kom ik bij perceel 6 een Henric(us) van Goerle tegen maar wat er voor en achter staat is me niet duidelijk. Wellicht is dit de persoon die ik zoek.

C.P. van der Beek

284 [1406-1420] ► Scan 158/223


Klik op de afbeelding om deze te vergroten.

Lib[er]i tres [quon]da[m] Henrici de Goerle videl[icet] Ar[nol]dus, Wilh[elm]us [et] Henricus de vet[eri] III d[enarii]
[et] ort[us] ex p[ra]to sito iux[ta] Vloetbeempt [quon]da[m] Hub[er]ti Bathe oli[m] Wilh[elm]i de Heerselt.
Idem de vet[eri] XIIII d[enarii] [et] ort[us] ex p[ra]to d[ic]to H[eer] Jansbeempt sito sup[ra] Aa oli[m] Daniel
f[ili]i Wilh[elm]i de Heerselt.

videlicet = namelijk
denarius = penning
pratum = weide
situs = gelegen
olim = vroeger, eertijds
iuxta = naast
dictus = geheten
supra = over, boven
ortus = oort, kwart van een denarius/penning

Vgl.
RAHM 215 akte 257.
Art, Willem ende Henric van Goerle gebroeder hebben erflic vercoft overgegeven ende opgedragen Henric Geverts soen van den Ynden veertich schillinge payments jaerlix ende erflix gelts die de selve Henric hen jaerlix schuldich is te gelden uyt zekeren onderpanden dats te weten twe stucken aartlants gelegen op winckel ende inde hoeven die Ysbouts Jan Zegers swager van Lydrop plach te wesen inde prochien van Lyederop gelyc die aldaer gelegen sijn ende voirtijts Peter van den Berge voir die XL schillinge besittende was ende welc XL schillinge den voirs. gebroeder verstorven sijn van doide wilen Willem van Heersel hoers auder vaders ende Danels hoers oems - Ende Art, Willem ende Henric gebroederen hebben op die XL sch. helmelinge vertegen ...... etc Eycmans - schepen Grave - schepen 30 juni 1417, 1414/1420

Vgl. ook 283 1381-[1396] ► Scan 114/133

Vgl. ook 285 1421-[1446] ► Scan 233/381

Vgl. ook 286 [1447-1464] ► Scan 334/579

Pauwel

Kijk, dit is inderdaad de natuurlijke zoon van de Antwerpse deken Arnoldus van Goerle want die had drie zonen Art, Willem en Henrick. Nu ga ik verder zoeken naar gegevens die aannemelijk maken dat zoon Willem de vader is van de drie broers Henrick Willem Henricks, Willem Willem Henricks en Jan Willem Henricks die in 1461 een half bunre bee[m]s een derde[n]deel mij[n] dat geleg[en] is i[n] die p[ro]chie va[n] Liedrop verkopen aan Brusten Ja[ns] s[oen] van der Brake[n]. Ik heb sinds gisteren het boek “Hertog Jan en de Zummerse mens. Een overzicht van de geschiedenis van Someren en Lierop” van Jean Coenen in mijn bezit. Daar ga ik eerst eens in kijken of ik er namen en perceelaanduidingen in tegenkom waarmee ik bovenstaande link kan leggen.

C.P. van der Beek

Hallo Pauwel,

Ik heb een transcriptie poging gedaan m.b.t. de teksten bij perceel 6 in de andere 3 cijnsregisters

In cijnsregister 285 lees ik:

Arnoldus fi(lius) Hen(rici) de Goerle pre(sen)tia et lib(eri) Hen(rici) de Goerle

bren anden goet de bet… (en dan het cijnsbedrag)

Met daarboven de nieuwe cijnsplichtige Rutghers de Eycke

En in cijnsregister 286 lees ik:

Joh(ann)is fi(lius) Jo? Bemers ex p(ar)te Rutgh(er) de Eyck ex p[ra]to

iuxta Vloetbeempt q(uon)d(am) liberi Hen(rici) de Goerle de …. d(inari)

Id(em) ex p(ra)to d(ic)to H[eer] Jansbeempt sito sup(ra) da q)uon)d(am) ….

Hen(rici) … de … XIIII d(inari e(t) ort

De tekst in cijnsregister 283 is slecht leesbaar maar ik meen wel in de eerste regel te zien dat het de kinderen van Henrick van Goerle betreft.

Samengevat maak ik uit de 4 gezamenlijke cijnsregisters op dat de kinderen van Henrick van Goerle al in de periode van cijnsregister 283 (1381-1396) cijnsplichtig waren m.b.t. perceel 6. Dit terwijl hij zelf toen nog in leven was. Tijdens de periode van cijnsregister 285 (1421-1446) vertegenwoordigt Arnoldus de 3 zonen en gaat de cijnsplicht over op Rutger van Eyck. Tijdens de periode van cijnsregister 286 (1447-1464) heeft Joh(ann)is fi(lius) Jo? Bemers de cijnsplicht overgenomen van Rutger van Eyck en wordt het perceel gesplitst.

Ik hou me aanbevolen voor eventuele aanvullingen en verbeteringen die er ongetwijfeld zullen zijn gezien mijn nog geringe ervaring met middeleeuwse Latijnse teksten.

C.P. van der Beek


Klik op de afbeelding om die te vergroten.
285 1421-[1446] ► Scan 233/381

Arnoldus fi[lius] Hen[ri]ci de Goerle p[ro] rel[i]c[t]a et lib[er]is Hen[ri]ci de Goerle
uten Auden Goer de vet[eri] III s[olidi] et ort[us] et de vet[eri] XXVIII d[enarii] III ort[i].

Met daarboven de nieuwe cijnsplichtige Rutgher[us] de Eycke (-9 = -us)

relicta en veteri zijn we natuurlijk al tegengekomen in de voorafgaande teksten.

solidus = schelling
denarius = penning

aude goer = Oude Goor

Pauwel


Klik op de afbeelding om die te vergroten.​
286 [1447-1464] ► Scan 334/579

Joh[ann]es fi[li][us] Jo Beniers ex p[ar]te Rutgh[er]i de Eyck ex p[ra]to
iuxta Vloetbeempt [quon]d[am] lib[er]oru[m] Hen[ri]ci de Goerle de vet[eri] IIII d[enarii]       ►[9- = cum- of quon-]
Ide[m] ex p[ra]to d[i]c[t]o Her Jansbeemt sito sup[ra] Aa [quon]d[am] lib[er]or[um]   
Hen[ri]ci p[re]d[i]c[t]i de vet[eri] XIIII d[enarii] [et] ortus.

;-) Kees, ik vind dat je te weinig gebruik maakt van de eerder gegevens transcripties.

Pauwel


Klik op de afbeelding om die te vergroten.

283 1381-[1396] ► Scan 114/133

Ite[m] Relicta [et] lib[er]i Hein[ri]ci de Goerle de vet[eri] III s[olidi] [et] ort[us] in de[n] auden goer [et] de vet[eri] XXVIII d[enarii] [et] III ort[i] (de eade[m] her[editate].

solidus = schelling

Scan 3/133 heeft "de vet[er]i" en "de novo"

Pauwel

Kees, is dit bekend?

's Hertogs tienduizend bunders
HET CIJNSBOEK VAN DE HERTOG VOOR DE MEIJERIJ
VAN 'S-HERTOGENBOSCH
VAN 1340

Analyse en Bewerking
Martien van Asseldonk
http://users.bart.nl/~leenders/10000bu/

Vgl. ook https://www.bhic.nl/thread/view/page/13834/0

Vgl. nog 
1142 Bibliotheek BHIC  
favoriet Plaats een aantekening Delen Reageren Print knop Aanvragen (verzoek tot inzage op de studiezaal)
Artikel in tijdschrift T222.1992 Heerlijke grondcijnsen in Peelland / J. van der Heijden , 1992
Auteurs: J. van der Heijden, A. Vergoossen
Titel: Heerlijke grondcijnsen in Peelland
pagina's: 249-276
Bijzonderheden: Met bijl., noten
Toegangsnummer: 1142
Inventarisnummer:  T222.1992
Aanwezig in: Den Bosch
Trefwoorden:  
Cijnzen
14e-19e-eeuw
Geografische namen:  
Aa
Helmond
Is onderdeel van:  
Serie tijdschriften T222 Helmonds Heem(kroniek)
Tijdschrift T222.1992 18 (1992)
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)

Pauwel

Beste Pauwel,

Met " 's Hertogs tienduizend bunder “ ben ik bekend, maar de datering van het cijnsregister zelf (1340-1351) is te vroeg om daar al Arnoldus van Goerle of zijn natuurlijke zoon Henrick in te verwachten. In “Hertog Jan en de Zummerse mens. Een overzicht van de geschiedenis van Someren en Lierop” van Jean Coenen wordt wel genoemd dat het landgoed Kreyenstart, dat zelf een eigen cijnshof was, en waar de Van Goerles land in bezit kregen, cijnsplichtig was aan de Hertog van Brabant (zie: https://www.mupload.nl/img/oa3x2on.jpg). In de lijst van cijnsplichtigen van 1434 zien we Heilwich van Goerle (= Heilwich Willems van Heersel) terug, de weduwe van Henrick van Goerle (de natuurlijke zoon van de Antwerpse deken Arnoldus van Goerle). De Van Goerles zijn dus indirect, via de eigenaars van het landgoed Kreyenstart, wel cijnsplichtig aan de Hertog van Brabant geweest.

Het artikel “Heerlijke grondcijnsen in Peelland” van J. van der Heijden, A. Vergoossen ken ik nog niet. Ik zal er een scan van aanvragen bij het BHIC.

C.P. van der Beek


Beste Kees,

Ik ging er ook niet van uit dat we in 's Hertogs tienduizend bunders gegevens zouden kunnen vinden over de Van Goerle's. Mogelijk kun je in deze studie wél, in zijn algemeenheid, uitleg vinden over hoe je gegevens in de cijnsboeken moet lezen en interpreteren, want het is best een ingewikkelde materie.

Om een voorbeeld te noemen, jij hebt, dacht ik, wel eens geopperd dat de cijfers in de marge van de cijnsinschrijvingen de percelen aanduiden waarover cijns moet worden betaald. Maar in 283 1381-[1396] ►Scan 114/133 (zie hierboven) zie ik vóór het cijfer 6 een hoofdletter T. staan, wat de afkorting kan zijn van tomus = (boek)deel. Bovendien staat er ook een folionummer bij. Het cijfer 6 zou dan kunnen verwijzen naar het eerste, oorspronkelijke, cijnsboek waarin de betr. cijns is opgetekend.

Ik zelf zou ook graag meer willen weten over de manier waarop de bedragen werden genoteerd, al is dat voor jouw onderzoek minder relevant.

Pauwel







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!

Inloggen Registreer nu