stamboomforum vragen, antwoorden en tips voor uw stamboomonderzoek

Forum logoArchiefinstellingen, bronnen en inventarissen » Burgerweeshuis - wat is de reden voor straf?



Profiel afbeelding
Profielafbeelding

In  het Stadsarchief Amsterdam heb ik in diverse documenten van het Burgerweeshuis naar enkele voorouders gezocht.

Bij een van hen vond ik (o.a.) de volgende tekst:


De door hem in April 1809 ontvangen Prijsen, verkocht zijnde, gecondemneert ommet de Bok te worden gestraft, dan door tussenkomst van den bovenmeester hiervan geen consent, zij in de plaats gecondemneert van drie zondagen op de school te blijven op water en brood 26 Apr 1809.

Ik begrijp dat Hendrik een zware straf zou krijgen, die door tussenkomst is omgezte in een lichtere.

1) Maar wat is nu eigenlijk de aanleiding?

2) Wat is met de bok straffen?

Grtn

Jan K. - 17 sep 2012 - 08:41

Profielafbeelding

Pauwel - 17 sep 2012 - 11:40

Profielafbeelding

Merci Pauwel


ik heb ook deze gevonden: http://nl.wikipedia.org/wiki/Spaanse_bok

vrij onfrisse praktijk

Jan K. - 17 sep 2012 - 12:40

Profielafbeelding

Beste Jan

Op onderstaande link staat een afbeelding van zo'n apparaat, lijkt me geen pretje geweest te zijn.

http://www.geldersarchief.nl/zoeken/maisi_proxy.aspx?miview=ldt&mivast=37&mizig=284&miadt=37&miq=287588402&miaet=14&micode=1501-04&minr=1102186&milang=nl&misort=last_mod%7C&mizk_alle=trefwoord%3AArnhem+Markt

 

Het Hof met op de voorgrond twee strafwerktuigen. Links de bok. Gestrafte militairen werde erop vastgebonden, waarna zware gewichten aan hun voeten werden gehangen. Zo moesten ze soms drie dagen blijven zitten. Rechts de ton, een kuip zonder bodem. Overspelige burgers moesten erin door de stad lopen. Vervolgens werden ze meestal uit de stad verbannen   Chris

Chris Werensteijn - 21 sep 2012 - 22:35

Niet meer geregistreerd

Hoi Jan,

De bok is NIET dat verschrikkelijke apparaat waar je op moest zitten. De (spaanse) bok hield in dat je een zittend een stok onder de knieholten doorgeschoven kreeg en je armen daarachter werden geplaatst. Dan werden polsen en enkels aan elkaar vastgebonden. Zie stadsarchief Amsterdam, beeldbank 30096/5113.

Al met al nog geen lekkere straf. Ik denk overigens dat de straf opgelegd werd omdat onze Keevel iets "verduisterd"/een prijs (?) verkocht had.

Groet,

van die andere Keevel

Rob Keevel - 22 sep 2012 - 09:44

Profielafbeelding

Christ, Rob,

dank

de (Spaanse) bok is me duidelijk

wat me bezig houdt, is de reden voor de straf

grtn

Jan K. - 23 sep 2012 - 13:20

Profielafbeelding

Jan,

Waar kan ik die tekst vinden?

Groet, Pauwel

Pauwel - 16 okt 2012 - 17:52

Profielafbeelding

Hi Pauwel

de foto's zijn niet al te best :-(

(het gaat om Hendrikus)

https://dl.dropbox.com/u/47897479/Burgerweeshuis%20Cornelis%20en%20Hendrikus%20Keevel.jpg

https://dl.dropbox.com/u/47897479/Burgerweeshuis%20Hendrikus%20Keevel%201.jpg

https://dl.dropbox.com/u/47897479/Burgerweeshuis%20Hendrikus%20Keevel%202.jpg

ik heb het ontcijferd als:

De door hem in April 1809 ontvangen Prijsen, verkocht zijnde, gecondemneert ommet de Bok te worden gestraft, dan door tussenkomst van den bovenmeester hiervan geen consent, zij in de plaats gecondemneert van drie zondagen op de school te blijven op water en brood 26 Apr 1809.

grtn

Jan K. - 16 okt 2012 - 18:24

Profielafbeelding

Jan,

De reden voor de straf zal in r. 1 zijn uitgelegd.

Het woord waar het om draait is prijsen, ik kan er ook niks anders van maken.

Deze prijzen, die Hendrikus in april heeft ontvangen, zijn blijkbaar door hem verkocht.

Dat had hij niet moeten doen. Gezien de straf zal het een ernstig vergrijp zijn geweest.

Ik heb wel eens gehoord dat leerlingen van de Latijnsche School prijzen ontvangen voor hun schoolprestaties, maar in de context van een weeshuis weet ik niet waarover het gaat.

Zie GTB s.v. 'prijs'.

Over de gang van zaken in een weeshuis bestaat wel literatuur. Ik kwam toevallig tegen Het weeshuis van Woerden. Hierin overigens niets gevonden.

Ik heb de transcriptie van de tekst op een paar puntjes aangepast.

Jammer dat de foto net niet scherp is. Je hebt zeker geen scan van het archief?

1.  De door hem in april 1809 ontvangene prijsen, verkocht zijnde,

2.  gecondemneert om met de bok te worden gestraft, dan

3.  door tusschenkomst van den bovenmeester hiervan geëx-

4.  cuseert, &[?] in de plaats gecondemneert om drie zondagen

5.  op het school te blijven op water &[?] brood 26 ap(ril) 1809.

 

Groet, Pauwel

Pauwel - 16 okt 2012 - 23:37

Profielafbeelding

Hartelijk dank, Pauwel

Idd die prijsen/prijzen ...

Gezien de straf moet het als een zwaar vergrijp zijn beoordeeld.

Qua tekst is het allemaal te begrijpen, maar wat er nou bedoeld wordt is mij nog niet duidelijk :-/

De weeshuisboeken zijn niet gedigitaliseerd, vandaar de eigen foto's (en juist deze zijn niet scherp, de rest van "het rolletje" wel)

Grtn

Jan K. - 17 okt 2012 - 07:44

Profielafbeelding

Volgens mij wordt het volgende bedoeld: hij heeft prijzen gekregen en die verkocht. Dat was kennelijk niet de bedoeling. De straf hierop zou zijn dat hij op de bok zou worden gestraft. Echter de bovenmeester heeft deze straf omgezet naar drie zondagen op school blijven (waarsch dus niet naar de kerk of andere leuke uitjes / bezigheden op de rustdag) met als dieet slechts water en brood. Lijkt me ook niet fijn, maar minder pijnlijk.

Wat die prijs precies was is nu waarschijnlijk niet meer te achterhalen. Ik heb echter bij Kunst&Kitsch weleens een zilveren schrijfveer gezien die als prijs werd uitgereikt op een Latijnse school aan de beste leerling van het jaar. Mooi ding, nog steeds zeer waardevol. Maar wat heb je als wees aan zilver of een ander symbool? Verkopen en omzetten in andere goederen moet het ventje gedacht hebben, wie komt daar nou achter? Het is kennelijk toch uitgekomen en bestraft. We hebben het er nu nog steeds over ;-)

BertKoor - 17 okt 2012 - 12:39


Profielafbeelding

Hartelijk dank, Bert

Dat water en brood klinkt overigens beter dan het is: zo'n dieet voor een paar dagen is niet goed voor je darmen, daarkun je nog dagen pijn van hebben)

Jan K. - 17 okt 2012 - 17:32







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!


Inloggen Registreer nu