Regelmatig zie ik op dit forum dat vragen beantwoord worden met formidabele vondsten, vaak compleet met scans, transcripties en uitleg hoe eea geïnterpreteerd moet worden. Vaak komen deze antwoorden zelfs sneller dan ik zou kunnen bedenken waar ik zou kunnen zoeken. Maar hoe men deze antwoorden zo snel gevonden heeft, staat er meestal helaas niet bij.

Er is een topic Alles over de methodiek van genealogisch onderzoek, zoekstrategieen,bronvermeldingen, archieven,enz. waar helaas ook niets in staat wat de lading van de titel dekt.

Er is de laatste jaren veel veranderd, computer, internet, eerst tekstbestanden van indexen, toen online databases, CD ROMs, de laatste tijd komen er ook steeds meer scans online etc.

Het is fantastisch dat mensen hier hun kennis en ervaring delen. Maar meer nog dan het voor vragers opzoeken van concrete gegevens zou het ook zeer nuttig zijn als u (liefst zo gedetailleerd mogelijk) aan kunt geven hoe u deze gegevens heeft gevonden. Een enkeling doet dit al, sommige berichten heb ik voor offline raadpleging gekopieerd. Het zou prettig zijn als dergelijke berichten ook hier gebundeld zouden worden.

Je kunt iemand die honger heeft een vis geven, of een hengel...

Alvast bedankt

Maggy

Eerste aanzet:

Het is vaak een kwestie van weten welke bronnen er online staan en bij welke archieven. Dan is de keuze " waar" je moet gaan zoeken meestal sneller gemaakt dan wanneer je niet eens weet waar een plaats ligt.

Daar kom je achter door veel te doen (zoeken) en veel berichten van anderen te lezen, zo leer je een beetje welke archvalia in een bepaalde regio/plaats aanwezig zijn.

Daarnaast is het vaak een kwestie van goed zoeken met wilcards ( * of %). Spellingen zijn niet consequent, daar moet je rekening mee houden. Ook is het handig als je vormen van namen " snel"  kunt herkennen en weet dat een Dirk ook voor kan komen als Theodorus, een Fijtje als Sophia, een Femmetje als Euphemia e.d. Helpt allemaal bij het bliksemsnel filteren van informatie om tot een oplossing te komen.

Repertorium DTB van het CBG zeer nuttig waar plaatsen liggen en wat er bewaard is. Voor een klein prijsje te bestellen bij het CBG.

http://www.cbg.nl/

Verder enkele zeer nuttige links, die ik veel gebruik zijn:

https://www.wiewaswie.nl/uitgebreid-zoeken/ bij de meeste bekend in gebruik

http://zoekakten.nl/ originele akten (scans)

http://www.geneaknowhow.net/digi/bronnen.html provincies van Nederland / België alf. volgorde

http://www.archiefnet.nl/ vele plaatselijke en regionale archieven

http://www.archieven.nl/nl/zoeken?mif3=2&miref=hph o.a. personen

http://www.hogenda.nl/  zie o.a. bij bronnen

http://www.graftombe.nl/

http://www.online-begraafplaatsen.nl/

http://www.roosjeroos.nl/Zoekscherm?start=37 Indonesië

http://www.delpher.nl/  o.a.: kranten

Natuurlijk zijn er nog veel meer bronnen, maar een beetje overdreven om ze allemaal te gaan noemen.

Lees altijd goed de handleidingen van een site, daar er niet uniform wordt gewerkt.

Let wel, dat niet altijd iemand zijn volledige broninformatie op het forum wil zetten, zeker niet als het een eigen onderzoek betreft, waar men vele jaren aan heeft gewerkt. Bij mij is het ook wel eens voorgekomen, dat er zonder mijn toestemming mijn moeizame verkregen gegevens werden gepubliceerd in eigen publicaties en zelfs niet met dank aan enz. Ook privacyregels werden niet gerespecteerd en jongste data was voor iedereen te bekijken, hoewel ik verzocht had de privacy gegevens alleen voor eigen gebruik op te slaan. Met als gevolg, dat ik alleen nog met hoge uitzondering jongste en oudste gegevens uit mijn bestand prijs geef.

Een onderzoeker bepaalt wat hij prijs wil geven, probeer eventueel via profiel contact of de poster bereid is om te delen.

Gewone gegevens die via DTBL (doop, trouwen, begraven), BS (burgerlijke stand), BR (bevolkingsregister) L. (lidmaten) te verkrijgen zijn, is natuurlijk wel handig om aan te geven waar precies te zoeken en eventueel met een link.

Groet,

Everardus

Het Repertorium DTB, waar Everardus het hierboven over heeft, is echt onmisbaar. Het ligt al sinds 1980 naast mijn toetsenbord

Het CBG heeft een paar jaar geleden het Repertorium online gezet, en het kan gratis gedownload worden als PDF

http://www.cbg.nl/download/Repertorium-dtb-totaal-ocr.pdf

Hoi Jan,

Ik heb er zelfs twee. (285 bladzijden)

Inderdaad 1 naast het toestenbord en 1 wanneer ik op stap ben.

13,40 euro (vrienden 11.10 euro)

Gr.

Everardus

Notities uit de losse pols:

De hoeveelheid genealogische gegevens die een onderzoeker weet te verzamelen is in hoofdzaak de resultante van kennis, ervaring en beschikbaarheid van bronnen. Als je iemand zonder kennis, ervaring en begeleiding, in een auto zet om op de snelweg te rijden, komt er weinig of niets van terecht.
Als je een volslagen leek in een archief of op het internet laat zoeken naar zijn voorouders, komt er ook weinig of niets van terecht. Wanneer je dan ook de snelheid nog wilt opvoeren, omdat anderen schijnbaar moeiteloos in een paar minuten al resultaten boeken, wordt het een puinhoop.

De beschikbaarheid is hierboven al beschreven, dus ga ik het hebben over kennis en ervaring.
Mijn eerste tip: neem een ervaren persoon in de arm om je te begeleiden en leer van zijn kennis en ervaring. Ik noem dit het buddysysteem. Stel vragen en maak notities, maar niet op een chaotische manier. Maak zo mogelijk van te voren per onderwerp een vragenlijstje. Werk ordelijk en systematisch, ook bij het opslaan van de gevonden gegevens.

Om met succes aan genealogie te kunnen doen is een bepaalde basiskennis nodig.
Als je vroeger op school nooit iets aan geschiedenis hebt gedaan wordt het lastig
Als je niets weet van aardrijkskunde of topografie wordt het ook lastig.
Je zult dan veel dingen moeten opzoeken via een zoekmachine.
Geschiedkundige en topografische informatie is o.a. te vinden op Wikipedia.
Daarnaast is er nog een keur aan informatie op specialistische sites.
De laatste kun je eenvoudig vinden middels zoekwoorden in de zoekmachine.
Zoek ook eens in het Engels, Duits of Frans, want dat zijn grotere taalgebieden.

Een andere belangrijke bron van informatie wordt gevormd door het geheel van wetten, verordeningen, regels en gebruiken van de overheid, kerken en kloosters, het leger, de marine, handelsorganisaties, koopvaardijorganisaties, de gilden en andere beroepsgroepen.
Het is ondoenlijk alle informatiebronnen op te noemen, laat staan dat we de informatie die daarin te vinden is paraat zouden hebben. In voorkomend geval zul je e.e.a. moeten opzoeken op het internet en verder uitdiepen. Dat kost tijd, maar is wel een leuke bezigheid.

Als je terug gaat in de tijd, voorbij het jaar 1811, wijken de regels en gebruiken m.b.t. naamgeving af van de huidige regels. Er zijn altijd mensen, die zich dat niet realiseren en zelf op allerlei manieren gaan knutselen met namen, waardoor fouten ontstaan. Ondanks dat velen voor 1811 een patronyme gebruikten, geven zij middels extrapolatie toch een geslachtsnaam aan hun voorouders.
Ik hoor dan soms als excuusopmerking "mijn stamboomprogramma wil het, anders kan ik niet verder", of "de computer vraagt erom". Zo'n programma moet je n.m.m. weg doen, want het programma heeft niets te bepalen.

Men wisselde soms van achternaam na een verhuizing of na een huwelijk, of een persoon  had bij gelegenheid verschillende achternamen. Soms gaf een ouderpaar aan hun kinderen verschillende achternamen, dat gebeurde zelfs ook nog wel na 1811. In sommige streken nam een introuwende boerenzoon de achternaam aan van de boerderij en dus van zijn bruid, die erfdochter was. De bruidegom kocht zich in met een paar duizend goudguldens en werd volgens huwelijkscontract als een zoon beschouwd. Als iemand niet bekend is met dit soort gebruiken, ga je de fout in en loop je vast, daar zijn genoeg voorbeelden van. Over dit soort afwijkingen in de naamgeving ben ik nog weinig literatuur tegen gekomen. Men reageert vaak afwijzend en vol ongeloof.

Naarmate men verder terug gaat in de tijd is het handschrift moeilijker te lezen, men lost dit vaak op door op dit forum een transcriptie te vragen. Ik vind dat het alleszins de moeite loont en voldoening geeft om het oude handschrift zelf te leren lezen. Je kunt het jezelf aanleren of naar een van de cursussen gaan die overal bij genealogische verenigingen worden gegeven. Hiermee bereik je, dat je vrij vlot en zonder problemen de inhoud kunt lezen van de DTB-aktes op FamilySearch. Dit is ook weer een stukje kennis en ervaring om verder te komen met je onderzoek. Ik heb mezelf ooit aangeleerd om oud schrift te lezen, maar ik moet wel toegeven dat het schrift van de 16e euw en 15e eeuw erg pittig is. Dat laatste heeft niet alleen te maken met de letters, maar veel meer met de taal en de onbekende woorden.

Tips heb ik dus wel, maar eigenlijk geen trucs. De truc om iet heel snel te vinden, is een kwestie van veel ervaring. Ervaring kost tijd en zo is de cirkel weer rond.
Veel verzamelaars hebben wel een truc, dat is de knip- en plaktruc. Maar daar schiet je weinig mee op, want dat is pronken met andermans veren.

Mvrgr, 

Om even in te haken op het oude schrift, er staan online cursussen op http://geneaknowhow.net/genea/lokaal.htm en o.a. 17e eeuws handschrift op http://geneaknowhow.net/faq/onderzoek/paleografie-hulp.htm Echte aanraders.

En http://geneaknowhow.net/digi/bronnen.html die Everardus ook al noemt bekijk ik elke dag om te zien of er nog ergens nieuwe bronbewerkingen gepubliceerd zijn.

Goede tips en trucs hierboven, daar kan ik me helemaal in vinden.

Eentje die mij zelf veel tijd heeft bespaard: maak een logboek van je onderzoek. Of je nu daadwerkelijk in een archiefbewaarplaats zoekt of dat je meer op inernet zit: noteer wat je gedaan hebt. En noteer eventueel ook de onderzoeksvraag, dat behoedt je voor het verdwaald raken op zijpaden.

Dat logboek hield ik vroeger bij in schriftjes, nu zet ik het in een Word of soms Excel bestand.

Het kan heel nuttig zijn, als je een bepaald onderzoek jaren later weer eens oppakt, om vlug te zien wat je vroeger al hebt bekeken. Ook mij is wel eens overkomen dat ik een archiefstuk had opgevraagd en dat ik dacht: o jee, dit heb ik al eens gezien. Ik ben dubbel werk aan het doen;-)

Laat ik bij bovenstaande uitstekende tips zelf ook iets toevoegen:

https://www.english.cam.ac.uk/ceres/ehoc/index.html is een uitstekende online transcriptie cursus. Op mijn mobieltje (android) heb ik dan nog twee apps staan https://play.google.com/store/apps/details?id=com.agbooth.handwriting.medieval en https://play.google.com/store/apps/details?id=com.agbooth.handwriting.renaissance

Dan een tip die  zowel bij archiefbezoek als bij het bladeren in scans van belang kan zijn. Soms is het razend interessant om een archiefbundel van het eerste tot het laatste blad door te spitten. Maar als je gericht ergens naar op zoek bent, is het waarschijnlijk zonde van je tijd. Besef of en zo ja hoe de papieren/pagina's geordend zijn: chronologisch, alfabetisch, alfabetisch chronologisch, op wijk of straat etc. Probeer meteen de stapel of het boek te openen zo dicht mogelijk bij het verwachte doel. Kijk waar je uitkomt, schat meteen in of je vooruit of achteruit moet bladeren en schat weer het aantal pagina's in. Het moet wel heel vreemd lopen als je meer dan 10 steeds kleinere spongetjes nodig hebt om op de juiste pagina te komen. Bij de meeste websites met scans is het hiervoor van belang te kijken of er, behalve pijltje naar rechts en links voor pagina omslaan ook een vrij invulbaar paginanummer vakje is.

On line cursussen oud schrift zijn aanlokkelijk, maar ik heb een andere aanrader. Zelf heb ik dergelijke cursussen "in de klas" gevolgd. Lekker praktisch stoeien met een weerbarstig handschrift, met elkaar overleggen, onder leiding van een deskundig en ervaren docent die goede feed back geeft. Ik heb er veel (van) geleerd. Veel archieven en verenigingen bieden zo'n cursus aan. Doen!

Helaas heb ik in mijn nabijheid nooit zo'n cursus gevonden. Ik merk wel dat ervaring, discipline, doorzettingsvermogen uiteindelijk veel meer opleveren dan online cursussen.

Bij het ene handschrift komt er een moment dat je je afvraagt "staat hier een D of een L", en dan ga je op zoek naar andere woorden van deze schrijver die met een D of een L beginnen. Andere schrijvers, uit dezelfde tijd en streek, hebben een handschrift waar op het eerste gezicht niet één letter van leesbaar is. Kort geleden kwam ik zo'n stuk tegen in een archief waarvoor ik twee uur in de trein had gezeten. De tekst van dat stuk bood mogelijk aanknopingspunten naar andere stukken in ditzelfde archief. Helaas kon ik daar niemand vinden die bereid of in staat was me verder te helpen.

Eenmaal weer thuis heb ik er nog een paar uur op zitten staren en puzzelen. Een paar woorden heb ik inmiddels kunnen lezen. Het is zeer aanlokkelijk om het stuk hier bij leeshulp gezocht te zetten. Maar in hetzelfde handschrift heb ik meer stukken, dezelfde schrijver zal ik in mijn verdere onderzoek nog vaker tegenkomen. Nu doorzetten en dit handschrift vloeiend leren lezen kan voorkomen dat ik in de toekomst meer van dit soort flut-reizen maak.

Ik ben ook nog redelijk 'groen' in de wereld van (amateur)genealogie en vind de bijdragen aan dit topic zeer waardevol. Ik wil graag even inspringen op de reactie van Annemarie57 waarin ze schrijft over de naamsveranderingen, bijvoorbeeld dat Feitje ook Sophia kan zijn. Ik ben hiervan nog geen overzicht tegengekomen, maar als dat er ook niet is, is er dan een mogelijkheid iets op te zetten op dit forum waarin iedereen dergelijke naamsverbasteringen kan zetten? Zeker voor beginners kan dat van onschatbare waarde zijn. Ik hoor het graag en wil uiteraard ook mijn steentje bijdragen.

Een van de sites waarop de betekenis van voornamen en achternamen worden vermeld is 

http://www.meertens.knaw.nl/cms/nl/collecties/databanken. Aleen worden daar niet zoveel synoniemen vermeld.

"Woordenboek van voornamen"door dr. J. van der Schaar (helaas niet on-line)

mvg-Ben

Langzaam maar zeker krijg je een hele lijst van handige websites.

Ik heb mijn lijst openbaar gemaakt: tinyurl.com/geneamix2