Wat wordt bedoeld met "Begraven in een slee"?

Mijn vraag betreft het grafmakers-aantekenboek van de kerken in Enkhuizen. Rond 1790.
Hierin zie ik zo nu en dan bij een inschrijving voor het begraven, de toevoeging: "Begraven in een slee"
Deze toevoeging komt voor bij volwassenen en bij kinderen.
Bij het begraven in de kerk en bij het begraven op het kerkhof.
Ook in alle jaargetijden, het gaat dus niet om de winter.

Wie weet een verklaring ?

Wellicht hadden ze geen geld voor een koets of geen paard en wagen en werden ze op een slee naar het kerkhof vervoerd?

Dit kan een optie zijn..

Re: [Friesland-genealogy] Begraven in een slee/schip

Over het begraven per schip:
In Amsterdam(toch een voormalig Fries vissersplaatsje) was het in de tijd van de
Portugese(meestal Spaans dus) Joodse inwijkelingen(asylzoekers a.h.w.16e /17e eeuw) ook
toen zij lang en breed gesetelled waren verboden hun doden via de openbare weg te
vervoeren.
Zij(Sefardim en Askenasi) vervoerden hun doden naar de Israelitische Begraafplaats per
schip naar de begraafplaats via de Amstel naar Ouderkerk a/d Amstel waar door sommigen het
Kasteel van Gijsbrecht gesitueerd wordt.
De Sefardim (uit het zuiden)en de door hun meegebrachte slaven, (zij het op andere plaats
en zonder grafmerk  ,ong 150,maar vaak meer huisgenoten)en eerst ook de Askenasi werden
daar begraven .

Dat is werkelijk de grootst mogelijke flauwekul, Janny

Het woord slee had meerdere betekenissen vroeger:

— SLEE —, znw. vr. Mnl. slede, ohd. slito (m.), slita (vr.), mhd. slite, slitte, hd. schlitten (m.), os. slido (m.), m. eng. slede, eng. sled. Van den stam van Slijderen, Slieren.

+1.  Voertuig zonder wielen, dat glijdend wordt voortbewogen en gewoonlijk rust op twee evenwijdige met metaal beslagen of metalen ribben. 

↪2.  Raamvormig of op liggers rustend toestel dat over den grond wordt gesleept; bepaaldelijk in toepassing op een landbouwwerktuig: sleephek, sleep. In dit gebruik niet algemeen. 

+3.  Glijdend onderstel. 

↪4.  Glijdend deel van een draaibank of andere werkbank, waarin een gereedschap kan worden vastgezet. 

↪5.  Schuifbaar, gewoonlijk tevens dragend, deel van verschillende toestellen. 

↪6.  Langs een geleilat schuivende mal voor het trekken van lijsten in pleisterwerk. 

↪7.  Toestel waarlangs de affuit van een stuk scheepsgeschut heen en weer kan schuiven. 

8.  Toestel, bestaande uit een strook ijzer met twee stiften, dat met een schroef onder de tafel wordt vastgezet, waarin de tang van een diamantslijper rust (levit.-polak, Diam.). 

↪9.  Houten rand waarin een stuk zandsteen wordt gevat voor het schuren van natuursteenen vloeren. 

↪10.  Plankje dat het glijden van het rak van een steng helpt bevorderen. 

↪11.  Draagbalk van een overstekende verdieping van een huis. Vroeger, althans te Utrecht; verg. bij de samenst. Sleebalk en Sleestuk. 

12.  Plank waarop de schoor van een onderschraging wordt bevestigd. Te Gent (elders in Z.-Ndl.: slets) (v. houcke en sleypen, Mets. 257 [1897]). 

↪13.  Inrichting om den mond van een kornet open te houden en over den bodem te doen schuiven. 

Mogelijk moet je aan iets denken onder nr 2 genoemd om de dode te verplaatsen?

Wat opvalt in dat boek, is dat de grafmaker meestal keurig aangeeft op welke diepte een lichaam wordt begraven.
En uitgerekend de lichamen, waar de diepte niet bij staat, worden "begraven in een slee."

Een slee is dus òf een bepaald soort graf, òf een bepaalde diepte.
Naar het mij (als niet-grafdelver) voorkomt.

@ Jan Clavaux

 Ik schreef ook (dit kan een optie zijn.)

Vond het eigenlijk best wel geloofwaardig

.

Maarten.
Vanwege weinig geld met een slee naar het kerkhof zou nog kunnen, maar met een slee de kerk in lijkt me wat anders. Met een slee over de andere grafstenen heen ??? Lijkt me niet waarschijnlijk. Ook heb je mensen nodig om een slee te trekken, dan kun je deze mensen zeker zo makkelijk de kist of het lijk laten dragen.
Maar het is een mogelijkheid en dat was wel mijn vraag.

Walter

Janny.
Het Friese verhaal: Ja in de 16e en 17e eeuw misschien, maar ik zag de vermelding rond 1790.

Walter

Annemarie.
Bedankt voor alle variaties van het begrip Slee, ik houd ze in gedachten.
Zie ook de (toevoeging) in mijn antwoord aan Jan.

Walter

Jan
Je zegt: Het kan een bepaald soort graf zijn, of een bepaalde diepte in het graf.
Dan denk ik meteen aan een soort hulpmiddel om de kist op zijn plaats te krijgen. (Ik denk aan de opmerkingen van Annemarie) 
Misschien werd het daarom vermeld in het boek, want ook toen moest extra werk betaald worden.
Ik zal eens nagaan of diegene op die slee, wel of niet bemiddeld waren.
Misschien is begraven op een slee zelfs wel wat duurder dan zonder?
Je opmerking over het feit dat bij een slee-begrafenis, geen diepte vermeld wordt, is een waardevolle opmerking.
Ik zal dat in gedachten houden als ik het weer zie.

Walter

_{P.S. - Jan, misschien kun je nog solliciteren als grafdelver daar? je hebt er gevoel voor.}

In deze folder (zie hier, op bladzijde 5) wordt gesproken over een grafslede. Daaruit blijkt dat een grafslede een bovengronds graf is.

Dat komt overeen met de opmerking van Jan dat in het begraafboek bij begraven in een slee de grafdiepte niet vermeld is.

Googlen op het woord grafslede levert nog wel meer informatie op.

Johanna
Bedankt voor je informatie. Ik heb het artikel gelezen en die slee gezien.
Het is zeker iets om over na te denken.
Het is echter een manier van begraven die buiten de kerk kan worden toegepast. Dat gebeurt al veel langer in de zuid Europese landen.
Het begraven - in een slee - gebeurde vooral in de kerk. Daar zullen geen bovengrondse graven gestaan hebben.
Maar je idee is zeker bruikbaar, met het verschil dat ik nu denk aan een slee die naar omlaag beweegt. (niet horizontaal)
Die slee zal dan in het graf gebleven zijn. Merk op dat er staat In een slee, niet op een slee.

Zie de link: https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99QV-RB8F?i=417&cc=2037985
Kijk op 16 Februarij 1798 - links naast de woorden Noord kap No. 466

Walter
 

Grafsleden kwamen ook in de kerk voor. Zie bijvoorbeeld dit krantenartikel over de grafslede van Maarten Harpertsz. Tromp in de Oude Kerk in Delft. Zie hier.

DBE Crypta Grafkelders

DB Econorm produceert, levert en plaatst duurzame grafkelders in verschillende maten. Kernpunt is het financiële en sociale rendement van duurzame grafkelders ten opzichte van grondgraven. Gewone graven zijn over het algemeen zogenaamde grondgraven, gegraven in de volle grond zoals zand, klei, veen, leem etc. Daarbij moet rekening gehouden worden met de verontreiniging van grond en water door lijkvocht. Denk daarbij aan residu's door medicaties, chemo en drugs in combinatie met verrotting van het lichaam. In de grond begraven is feitelijk milieu belastend!!!! Daartegenover vindt in een droge duurzame grafkelder een prima lijkvertering plaats. Door toevoer van zuurstof worden alle resten keurig op de in de grafkelders aangebrachte grafslede bij elkaar gehouden en wordt vervuiling van het grondwater voorkomen. De grafkelders van DB Econorm hebben dan ook een gegarandeerde levensduur van minimaal 75 jaar.

http://www.denboereconorm.nl/producten/begraafplaats/begraven/dbe-crypta-grafkelders/

Dank aan allen

Na alle reacties kan ik zeggen dat ik goede antwoorden heb bij mijn vraag: wat is begraven in een (Graf) slee.
Johanna meldde over het graf van onze zeeheld Tromp.
Ja zeker, Tromp ligt vast in een mooie graftombe, daar heb je dan beslist een soort slede voor nodig om de kist er in te schuiven.
Everhardus meldde ook over grafsleden die nu worden gebruikt.
Van Willem Hak kreeg ik een interessant bericht over sleden, ook in ze zomertijd, die in Amsterdam werden gebruikt om goederen en mensen te vervoeren. Om een of andere reden zie ik zijn bericht niet op deze pagina.

Toch blijf een deel van mijn vraag onbeantwoord.
In de Westerkerk te Enkhuizen zijn geen graftombes, ook geen andere graven bovengronds.
Alle graven bevinden zich in de kerkvloer onder grafzerken. Ik heb er afgelopen weekend nog rondgekeken.
Er is nog een mogelijkheid.
Ik was ook in de Zuiderkerk in Enkhuizen en heb daar ook mijn vraag gesteld.
Die man wist ook het antwoord niet, maar hij vroeg zich af of het volgende er mee te maken kon hebben.
Hij meende te weten dat vroeger kisten wel eens staande in een graf gingen. Misschien heb je dan een slee nodig.

Is dat een idee voor een volgende vraag. "Gingen kisten wel een staande in een graf " ?

Walter

Van Willem Hak kreeg ik een interessant bericht over sleden, ook in ze zomertijd, die in Amsterdam werden gebruikt om goederen en mensen te vervoeren. Om een of andere reden zie ik zijn bericht niet op deze pagina.

In de herkansing :

Zo'n sleetje werd in Amsterdam ook gebruikt zonder sneeuw.

 In 1664 kwam een Franse in Amsterdam wonende vrachtsleper op het idee om een koetswerk met behulp van riemen op het onderstel van een slede te bevestigen, zodat de passagiers behaaglijker vervoerd konden worden. Zijn voorbeeld werd nagevolgd en zo ontstonden de burgersleepers Zo ontstonden de specifiek Amsterdamse toesledes of koetssledes, later ook wel sleepkoets genoemd.Velen hadden er een of zelfs meerdere in eigendom. En de minder welgestelden konden er een huren. Zo ontstonden ook bruids-, doop-, rouw- en andere soorten sleden. De sledemenner draafde er aan de rechterkant naast. In de linkerhand klemde hij de leidsels en de zweep, de rechter moest hij vrij houden om in voorkomende gevallen de slede enige stuur te geven en om al te hevige slingeringen te voorkomen. Bij de toesledes droeg de sleper een “smeerlap” mee. Dit was een vette doek, die hij af en toe zonder te stoppen onder de sledeijzers doorschoof om het glijden te bevorderen. Bij de open- oftewel vrachtsleden droeg de sleper in zijn rechterhand een houten tonnetje, voorzien van een flink stuk touw en met een aantal gaatjes in de bodem. Met het meegedragen vaatje wisten sommigen van hen zonder vaart te minderen water uit de stadsgrachten te putten om daarmee de straatstenen voor hun slee te besproeien.

Bron: http://www.beroepenvantoen.nl/Oude-beroepen-S.html     (onder Sle(e)per)

Mieke Meijlink - 28 nov 2014 om 21:44

Rouwslede, slede voor het vervoer van een lijk, slede die als lijkwagen dienst doet. Verg. lijkslede (Dl. VIII, 2294).

Men (heeft) … mede Rouwsleeden, welken de Sleepers daar toe houden en verhuuren: vooral zulken, die tot het begraaven van Kinderen dienen,   berkhey, N.H. 3, 1946 [1776].

Als oud-Enkhuizer las ik met belangstelling het schetjse van de Heer Kok. En toen rees in mijn herinnering een ander kerkekoetsje op, ook in Enkhuizen
...
En dan kwam het: klotsend naderden de hoeven van het sleperspaard; in ons gezichtsveld verscheen eerst de op en neer knikkende paardekop, dan het hele dier en daarachter schoof de „sleepkoets” zoals wij het noemden; in „De klop op de deur” ging Annètje in de „toeslee” op visite, dus dat zal wel de juiste benaming zijn. In mijn herinnering was het een tweepersoons koetsje, aan beide kanten een portier, zonder wielen en rustende op een paar houten glijders.

Via google vind ik een foto van een sleepkoets met wat aanvullende informatie over sleepkoetsen in Amsterdam. Zie hier.

Janny

Ik weet niet of je de rest van de discussie gevolgd hebt, maar het begint er op te lijken dat jouw idee nog niet zo gek is.
Nog even en dan zal Jan aan jou zijn excuus moeten aanbieden.

Walter

We komen aan de oplossing

Bedankt Johanna en Willem, jullie brengen goede informatie en mooie afbeeldingen.
Ik heb zelf ook nagedacht en gezocht naar de sleepers.
Ik weet nu, er bestond ook een Sleepersgilde en in Haarlem, waar ik woon, hadden we aan Het Spaarne het Sleepershoofd.
Daar is ook de Waag, daar kwamen de goederen met schepen aan. Die dan waarschijnlijk door Sleepers verder vervoerd werden.

Nu weer Enkhuizen. Het vervoer van het lijk naar de kerk zal met een slee gedaan zijn.
Het laatste stukje werd dan getild of gedragen lijkt mij.
De slee ging dan niet het graf in zoals ik eerder vermoedde.

Walter