stamboomforum

Forum logoGenetische genealogie (DNA) » Etniciteit - Asjkenazisch Joods


Profiel afbeelding
Ik ben dus nieuw in de wereld van dna en heb pas een test laten doen. Ik match met iemand 31 procent. Is dat voldoende om een volle zus of broer te zijn? Mean te begrijpen dat het kan vanaf 50 procent match..

karin zimmerman

Die 50% is een statistisch gemiddelde. Lees maar eens hier waar een week geleden ongeveer dezelfde vraag werd gesteld.

sprangers

Karin, kinderen erven nooit elk precies hetzelfde DNA van hun ouders. Daarom kunnen de resultaten van broers en zussen behoorlijk verschillen. Zo heeft mijn moeder 5,2% Ashkenazisch Joods en haar broer, mijn oom, 2,5% (bij 23andme). Bij My Heritage heeft zij 3,8% en mijn oom 5,3%.

Jij hebt 2% Ashkenazisch Joods; je zus kan geen enkel AJ DNA hebben of iets van 4%. Ik heb zelf 1,9% en na verder DNA- en genealogisch onderzoek is gebleken dat de onbekende bet-betovergrootvader van mijn moeder en oom 100% Ashkenazisch Joods was. 

Liesbeth Ninteman

Dank je wel voor de uiteenzetting liesbeth, Idd heeft mijn familie geen match..toch is deze uitslag voor mij heel interesant omdat ik op zoek ben naar verwanten omdat bepaalde genetische erfeliijke aandoeningen heersen in mijn gezin die verder niet in mijn familie voorkomen.Nu ik lees over de genetische ziekten die kunnen heersen bij asjkenazische Joodse mensen gaat er bij mij een licht op. Bedankt voor je reactie!

karin zimmerman

Als je meer wilt weten over DNA testen, hoe de resultaten (correct) te interpreteren etcetera kan ik je deze site aanraden http://genografie.nl/ en de bijbehorende (besloten) FB groep DNA Genealogie. Dankzij hun hulp ben ik er na drie jaar speuren dus eindelijk achter gekomen dat mijn 1,9% Ashkenazisch Joods geen onzin was en heb ik ook andere zeer waardevolle en informatieve dingen geleerd. DNA testen kan een hele goede aanvulling zijn op traditioneel genealogisch onderzoek en vice versa. Ook wat betreft erfelijke ziekten en aandoeningen kan DNA testen voor non-professionals heel zinvol zijn maar nogmaals, het is niet allemaal zwart-wit en je moet weten hoe e.e.a. juist te interpreteren. De meeste mensen nemen resultaten veel te letterlijk. Het is de moeite waard om meer te weten te komen over het hoe en wat, over overerving, recombinatie, SNP's, segmenten etc. Erg interessant en informatief!

Liesbeth Ninteman

Dat ga ik.zeker doen, mag ik vragen of je je informatie over de betekenis van de ontdekkingen over de schijnbaar lage match Asjkenazisch Joods dna?

karin zimmerman

Goedendag, wat leuk dat er nog steeds gereageerd wordt op mijn oorspronkelijke vraag van 2 jaar geleden.

@Karin, ik was net zo verbaasd als jij nu. Ik ben geen expert, maar kan je wel mijn persoonlijk verhaal vertellen. Zowel mijn zus als ik hebben ons laten testen bij MyHeritage. Ikzelf daarnaast ook nog bij 23andme, omdat deze nog net iets dieper op de materie ingaat. En bij FTDNA (zie verderop)

Uitslag: mijn zus en ik delen 36% dna. Bij MyHeritage staat er trouwens altijd bij wat de verwantschap is, in ons geval volle zusters. Dat zou je vraag moeten kunnen beantwoorden.

Wat ik me heb laten vertellen is dat alleen bij ouder-kind relatie het precies 50% is, daarbuiten is het nooit precies delen door 2, want inderdaad zoals in de andere reacties te lezen is, je erft een willekeurige combinatie van genen van je ouders zeg maar. Vandaar ook de verschillende uitslagen qua etniciteit en ook qua dna matches. Mijn zus heeft weer hele andere dna matches met hele andere percentages gemeenschappelijk dna dan ik.

Dan qua etniciteit: bij MyHeritage zeggen ze dat mijn zus 15% Ashkenazi Joods is, ikzelf 17%. Bij 23andme zeggen ze dat ik 23% Ashkenazi Joods ben en laten ze in een time-line zien dat dit afkomstig is van 2 generaties terug. Heel overzichtelijk allemaal. Ook kun je zien per chromosoom welke etniciteit er op 'ligt'. In mijn geval is op beide X-chromosomen geen Ashkenazi Joods te zien, wat inhoudt dat dit van vader's vader's kant moet komen. (immers de Y die ik niet heb geërfd van mijn vader omdat ik vrouwelijk ben). Dit bevestigt voor mij dat het Joodse inderdaad van mijn onbekende opa afkomstig moet zijn.

Uit ervaring kan ik trouwens zeggen dat het me tegenvalt hoe de dna matches die ik aanschrijf, reageren. Daarnaast speelt ook mee dat Joodse mensen vaak hun familiegeschiedenis niet kennen, wat ook heel begrijpelijk is omdat ze veel verhuisd zijn over de hele wereld en vooral ook doordat door de Holocaust veel Joodse stambomen helaas eindigen triest genoeg.

Misschien een goede tip: als MyHeritage klant kun je je raw data laten uploaden naar Family Tree DNA. Ik heb dat ook gedaan en daar spreekt men bij mij van 19% Joods.

Per testbedrijf verschilt het dus nogal. Maar ergens tussen de 17 en 23% Joodse etniciteit ligt de waarheid in mijn geval denk ik.

Veel succes verder met je zoektocht!

ME

Ik vermoedde al langer dat wij Joodse voorouders hadden op grond van verhalen van mijn oma en moeder. In 2016 deed ik de test bij 23andme. Ik ben toen ook begonnen met het maken van een stamboom op My Heritage (die nu bestaat uit zo'n 5500 personen). Ik kon echter geen enkel spoor vinden aan mijn grootmoeder's kant. Ik heb mijn moeder ook laten testen bij 23andme. Daarnaast heb ik alle resultaten en GedCom geupload naar FTDNA, Geni, Geneanet, GedMatch, DNALand etc. Op alle platforms kreeg ik duidelijke signalen van zowel Ashkenazisch als Sefardisch Joodse ancestry. Mijn moeder en ik hebben ook honderden Joodse DNA Matches/Relatives maar geen enkel groter dan 42cM (dus slechts halve 3e graads en 4e graads verwanten of nog verder). Contact met deze matches leidde helaas tot niets.

Ik ben vorig jaar lid geworden van die FB groep en daar kreeg ik hulp van Wim Penninx, een professor in de astronomie die ook expert is in DNA genealogie en met name Joodse DNA genealogie. Hij heeft ook de site https://jewishdna.net/. Hij raadde me aan om ook mijn oom (moeder's broer) te laten testen bij FTDNA, een Y-DNA 67 test. En daaruit bleek onomstotelijk dat zijn YDNA Ashkenazisch Joods en wel Levitisch was (R1a-CTS6/Y2619). Mijn oom stamt dus in directe paternale lijn af van een Ashkenazisch Levitische Jood. Nu was de bet-betovergrootvader van mijn moeder en oom onbekend. Mijn protestantse bet-betovergrootmoeder heeft dus een verboden relatie gehad met een Joodse man en daaruit is mijn bet-betovergrootvader geboren, in 1808 in Woerden. Hun eerste kind is doodgeboren.

Samen met Jeff Wexler van https://sites.google.com/site/levitedna/home, Wim Penninx en  Dr. Meir Gover ben ik nu aan het zoeken naar wie onze onbekende Joodse voorvader precies was maar dit is erg lastig. Veel Joodse voorouders veranderden hun naam en religie uit angst voor vervolging en er zijn maar weinig (volledige) records van Ashkenazische Joden uit die tijd en eerder omdat zij arm en berooid uit Oost-Europa moesten vluchten. Daarnaast betreft het een zeer endogame gemeenschap. Iedereen is wel ergens aan elkaar verwant; vandaar de vele DNA matches.

De beste optie zou zijn als ik mijn oom's Y-DNA test zou upgraden naar de "big-Y" bij FTDNA maar dit is erg duur en kan ik mij voorlopig niet veroorloven. Verder blijf ik onderzoek doen naar Joden in Utrecht, Kamerik en Woerden uit die tijd en ik blijf proberen contact te zoeken met Joodse DNA Matches. Ik zal mijn mysterieuze Joodse voorvader ooit vinden zodat hij zijn verdiende plek kan krijgen in onze stamboom... We hebben wel een idee wie het mogelijk zou kunnen zijn. Als mijn oom die big-Y test heeft laten doen kan ik vragen of een directe mannelijke afstammeling van die bewuste persoon ook een big-Y test wil doen; als zij matchen, is dat het bewijs en heb ik hem gevonden.

Als je dit verder wilt onderzoeken, zou ik eerst ook (een van je) ouders laten testen (autosomaal) en als het kan een broer of zus. Zoveel mogelijk familieleden. Dan alle resultaten uploaden naar alle mogelijke DNA platforms en -sites. Een stamboom bouwen. Kijken op welke chromosomen en segmenten je Joodse DNA zit en vergelijken met matches. Eventueel een mannelijk familielid (vader, broer, oom) een Y-DNA test laten doen bij FTDNA. Veel lezen over DNA genealogie en Joodse DNA ancestry. Succes!

https://www.dutchjewry.org/

https://en.wikipedia.org/wiki/Genetic_studies_on_Jews

https://www.jewishgen.org/

http://www.maxvandam.info/

Liesbeth Ninteman

@ME, heldere uiteenzetting en mooi verhaal. Heel herkenbaar op veel punten. Denk je dat je je onbekende Joodse grootvader gaat vinden? Ik hoop het voor je!

Liesbeth Ninteman

Hartelijk bedankt voor de zeker waardevolle tips. Ook zonder deze test was ik al heel lang op zoek naar mijn Joodse roots van moeders kant.Heb contact gehad met een rabijn die gezocht heeft naar familie documenten maar die bleken vernietigd te zijn. De match met mijn zus, daar kreeg ik de melding halfzus bij of nicht. Ik ga al jullie waardevolle tips zeker uitproberen

karin zimmerman

@Karin, mijn moeder match 34% met haar broer en daar staat als geschatte verwantschap broer. Neem ook die percentages en zeker de geschatte verwantschap niet te letterlijk. Het zijn schattingen. Je kan ook beter het aantal cM en gedeelde segmenten nemen voor verwantschapsbepaling. Maar ook daar moet je onderscheid maken tussen IBD en IBS. Zie https://blog.kittycooper.com/2014/10/when-is-a-dna-segment-match-a-real-match-ibd-or-ibs-or-ibc/ en https://dna-explained.com/2012/09/03/matches-family-ibd-vs-population-ibs/

Ik moet eerlijk zeggen dat de ethniciteitsbepaling van My Heritage niet al te nauwkeurig is. 23andme is wat mij betreft het meest accuraat. Plus zij hebben dat hele nuttige chromosoomoverzicht. My Heritage heeft ook enkele handige DNA tools en ze worden steeds beter. En is zeker voor Nederlandse matches heel zinvol. Maar qua autosomale resultaten tussen My Heritage, 23andme, Ancestry en FTDNA zou ik gaan voor 23andme. En ze hebben een heel fijn (Engelstalig) forum. Je kan heel veel doen met je resultaten; er zijn vele platforms en sites waar je gratis of voor een klein bedrag je autosomale DNA resultaten naar kan uploaden zoals GedMatch. LM Genetics vind ik ook heel goed. Afijn, het is allemaal erg interessant en leerzaam en soms ook frustrerend ;-) Maar met gedegen speurwerk en volharding kan je meestal wel vinden wat je zoekt (of achter verrassingen komen;-)) Zo had ik nooit gedacht dat mijn Joodse voorouder van mijn moeder's vader kant zou komen...

Liesbeth Ninteman

Dat is Idd een fascinerend verhaal liesbeth, Ik ga zeker 23andme uitproberen en ook alle andere tips die je gaf. Zelf ben ik op het spoor gekomen doordat mijn ouders na lang stilzwijgen een verhaal vertelden over mijn oma wat een verpletterende indruk op me maakte, Zij en mijn opa woonden in vught ten tijde van de tweede wereldoorlog waar mijn opa gedwongen is door de nazies kamp vught te bevooraden qua voedsel.Mijn oma hielp daarbij en slaagde er bij ieder bezoek in tientallen brieven onder haar kleren mee te smokkelen voor de gevangen Joodse mensen. Vaak waren dit hartverscheurende afscheidsbrieven.Ik heb me laten vertellen dat ze bij ontdekking onmiddelijk neergeschoten zou zijn door de duitsers. Zodoende ben ik gaan vragen bij een rabijn naar eventueel Joodse afkomst, wat hij heeft bevestigd maar waar helaas geen papieren meer van zijn.Vijftien jaar geleden ontdekten wij via dna test bij een specialist uit maastricht dat mijn jongste zoon een zeer zeldzame vorm van autistisme heeft die genetisch word overgedragen. Mijn ouders weigerden dna onder zoek.verder komt het bij niemand in de familie voor. Dan ga je je dus afvragen is Idd een uitgebreide dna test op zn plants en Zodoende..ik hou je op de hoogte

karin zimmerman

Dat is ook een heftig verhaal Karin. Mijn opa van moeder's kant heeft ook meegewerkt in het Verzet hier. Hij overviel bonnenkantoren en de gemeente om voedselbonnen te stelen voor ondergedoken Joodse mensen. Bizar als je er dan achterkomt dat hij van Joodse afkomst was en niemand die dat wist... 

Maar hoe weet een rabbijn dat je van Joodse afkomst bent? 2% betekent dat je een bet-bet-betovergrootouder of daaromtrent (5 of 6 generaties terug) kan hebben die 100% Joods moet zijn geweest, als dat DNA van een Joodse voorouder komt. Het kan ook van meerdere Joodse voorouders komen maar dan dus nog een stuk verder weg.  Zo heb ik d.m.v. mijn genealogisch onderzoek nog een Joodse voorouder ontdekt (grootmoeder's kant): een rabbijn/dokter in Leiden eind 16e eeuw. Hij had zich bekeerd en was Hugenoot geworden. Helaas buiten zijn naam (alleen voornaam en patroniem) en dochter verder geen gegevens. Dus ik heb geen idee waar hij vandaan kwam en of hij Ashkenazisch of Sefardisch was.

Heftig ook van je zoon. Jammer dat je ouders verder DNA onderzoek weiger(d)en. Mijn vader is allang overleden en mijn moeder is wat huiverig maar gelukkig heeft zij uiteindelijk wel een test laten doen bij 23andme. Ik heb geen volle broers of zussen; wel een halfzus van mijn moeder's kant. Je zou ook je zoon's autosomaal DNA kunnen laten testen en dan inclusief de Gezondheid (Health) rapporten. Nou moet je die ook niet al te letterlijk nemen maar ik ontdekte bij mijn test en die van mijn moeder genen (SNP's) die exclusief hoorden bij Ashkenazisch Joodse mensen, wat ook weer een aanwijzing was dat ons Joodse DNA % valide was. En zo komen uiteindelijk alle stukjes van de puzzel bij elkaar. Nu nog wat ons betreft het grootste stuk: wie was onze Ashkenazi Levitische Joodse voorvader... 

Heel veel succes en hou ons op de hoogte! Je mag me ook altijd een PBtje sturen als je wilt.

Liesbeth Ninteman

Stuur me maar een pb liesbeth. Ik ben gaan vragen bij de Joodse opperrabijn Die heeft inzage die hij alleen heeft waaruit hij kan opmaken of je Idd echt Joods bent van welke kant het komt. Dat kan iedereen gewoon vragen

karin zimmerman


Ik ga je een PBtje sturen. Want ik vraag me echt af hoe een rabbijn dit kan weten, zeker als het gaat om een NPE (Non-Parental Event) en van lange tijd geleden. Terwijl de voorouders van na die tijd dus totaal niet weten dat ze van Joodse afkomst zijn. Ook ik ben ooit, toen ik 12 was, bij onze opperrabbijn geweest (mijn ouders wonen toevallig in een Joodse buurt) en die wist van niets. Ik match zelfs een rabbijn van Duitse afkomst ;-) Maar omdat het hier gaat om zo'n endogame groep en de stambomen vaak niet of onvolledig zijn is het zoeken naar een speld in een hooiberg... 

Liesbeth Ninteman







Plaats een reactie

Om reacties (en nieuwe onderwerpen) te plaatsen op het Stamboom Forum dient u eerst in te loggen! Nog geen lid? Registratie is gratis en snel!