Op 1 januari 2025 gaat het grootste en meest beladen oorlogsarchief van Nederland open: het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Hierin staan dossiers van zo'n 425.000 Nederlanders die na de oorlog werden verdacht van collaboratie met de Duitsers. Straks kan je thuis, vanachter je laptop, met één druk op de knop zien of de opa of oma van je buurman, vriend of collega fout was in de oorlog. Maar is dat wel zo verstandig?

https://dit.eo.nl/artikel/nationaal-archief-tweede-wereldoorlog-familie-opa-oma-fout

Waarom zou ik dat willen weten? En hoe moet ik weten hoe de opa en oma van mijn buren heten? Ik weet niet eens hoe mijn nieuwe buren zelf heten....Ik ga niet mijn hele familie en kennissenkring door het CABR-archief halen...

Het CABR is een mooi hulpmiddel voor genealogisch en ander historisch onderzoek. En zoals ieder hulpmiddel is onoordeelkundig gebruik onverstandig (het zogenaamde Fools with Tools). En tegen Fools is helaas geen kruid opgewassen. Over het algemeen zullen die echter niet het uithoudingsvermogen hebben om de juiste dossiers te vinden die bij een bepaalde naam horen. Ik denk dat de nare bijwerkingen van het openbaar maken van het CABR dus wel zullen meevallen.

Michaël

Dat denk ik ook, Michael, er zitten veel meer positieve dan eventueel mogelijk negstieve kanten aan het openbaar worden van het CABR-register.

Oei,

Ik vind dat wel een lastige. Puur een naam in een register zegt niet zo veel. Evenals de term "fout". De context ontbreekt maar het menselijk brein maakt er zelf wel wat van bij gebrek aan informatie.

Sommige namen zijn heel makkelijk te herleiden. Mijn (duitse) achternaam komt bijvoorbeeld niet heel vaak voor en ook ik heb familieleden waarvan ik wilde dat ze in die tijd een andere keuze gemaakt hadden.

Mijn vader heeft, alleen al door zijn achternaam te noemen, een soort schaamtegevoel. Hij is als kind ontzettend hard aangepakt door zijn medeklasgenootjes. Ook ik ben op de lagere school nog opgevoed met het zeer zwart/witte beeld over het goed en fout in de 2e wereldoorlog.

Mijn vader leeft gewoon nog en heeft een heel ander gevoel bij zo een lijst als ik dat heb. Het lijkt voor hem veel te veel op het bublic shaming dat hij vroeger heeft meegemaakt.

Die kinderen en kleinkinderen zijn niet schuldig. Hoe ver moet je terug in de tijd. Zo leven er toch nabestaanden van mensen die rijk geworden van de slavenhandel, plantage eigenaar, noem maar op. Ook de justitiële registers van dieven en moordenaars zijn toch gedeeltelijk openbaar. Nee hoor geen probleem mee

Naar mijn mening is het artikel op de website van de EO tamelijk ongenuanceerd. De dossiers in het CABR zijn in eerste instantie onderzoeksdossiers. Meer dan 90% van de onderzochte personen in deze dossiers is nooit veroordeeld, voor het overgrote deel omdat er niets te veroordelen viel. Het zijn uiteraard als bron voor onderzoek zeer belangrijke dossiers. Wat de EO ook niet vermeldt, is dat er wel degelijk uitgebreide begeleiding bij de openbaarmaking zal zijn. Ze doen nu iets te veel alsof deze gegevens "zomaar" op internet worden geplaatst. 

Ik kan me niet voorstellen, dat heel Nederland op het puntje van zijn stoel zit om na 1 januari 2025 eens gezellig te gaan kijken hoe slecht de buren in WO II waren. Bovendien dan gaat het nog altijd om de nazaten, want er zullen geen mensen meer leven die verkeerd waren in de oorlog. 
Het is natuurlijk genealogisch wel een interessant archief, omdat er ook data vrij komen, die nu ook niet bereikbaar zijn, zoals b.v. overlijdensdata van de betrokkenen. 
De EO en ook sommige andere kranten doen er nogal panisch over. Ze zouden zich eens echt moeten oriënteren.
Nicolette
 

Twee ooms van mijn moeder waren fout. Van één van hen weet ik, dat hij vlak na de oorlog is begraven in een "ongemerkt" graf. Ik zou er graag meer van weten. De vader van mijn man (Vlaming) heeft met de Duitsers gevochten in Stalingrad. Hij heeft er nooit iets over willen vertellen. Ook daar zou ik meer van willen weten. Het is toch familiegeschiedenis. Ik vind het ook totaal onnodig, dat mensen zich schamen voor wat anderen hebben gedaan. Ik ben heel benieuwd of ik iets ga vinden.

Het zou heel erg fout zijn om familie van deze lijst na te gaan wijzen. Zij hebben er niet om gevraagd dat hun familielid kennelijk “fout” was in de oorlog. Kijken mag als geregistreerde kijker maar misbruiken absoluut niet.

Nicolette Jentink schrijft: "Dan gaat het nog altijd om de nazaten, want er zullen geen mensen meer leven die verkeerd waren in de oorlog".
En ik ben van 1924...

..... maar niet verkeerd.

mvg-Ben

Overlijdens data worden na plm 50 jaar (sommige iets later) vrijgegeven door deelnemende instanties op de website wiewaswie.nl. Daar vindt je nu veelal de overlijdens tot 1970 vanuit de burgerlijke stand. 

Sorry, niet aan gedacht dat mensen tegenwoordig vaker de 100 jaar halen. In mijn familie onderzoek stuitte ik op 2 NSB-gevallen. Maar zijzelf en hun kinderen zijn allemaal al overleden. Te veel vanuit eigen situatie gedacht. Foutje.
Nicolette

Beste Cees Jansen,
De gegevens van de NSB-families worden, is mijn ervaring, niet getoond in WieWasWie. 
Nicolette
 

Ik vind de openbaarmaking van de archieven een heel goede zaak!Bovendien vind ik dat je niet kan spreken over “ goed” en “fout “ in de oorlog.

De mensen die als fout worden gezien hebben een verkeerde keuze gemaakt.Maar wel een keuze, terwijl de overgrote meerderheid geen keuze heeft gemaakt.Lees het boek van Grijs verleden van Chris van der Heiden maar eens.

Zelf heb ik een aantal Ooms die de Duitse kant hebben gekozen.Maar wat ik in elk boek wat ik gelezen heb over de Tweede Wereld oorlog, en dat zijn er heel erg veel, is dat mensen zoals mijn ooms dit uit pure armoede deden en niet vanuit idealistisch oogpunt.Deze ooms kwamen uit een gezin van 18 kinderen waar bittere armoede werd geleden want ook hun vader was overleden toen de oudste zoon, mijn vader, 13 jaar was.

Nee, er bestond geen goed of fout in die zin het ging om overleven. Door verhalen weet ik dat er ook ss waren om te overleven, anderen waren weer smeerlappen. Laat ze liever op de goede herinneringen en dus hoe ze hem kenden. Dat is veel gezonder. Het is niet meer terug te draaien.

Want alles werd de afgelopen jaren gewoon herhaalt en ook nog door een drs doktoraal geschiedkundige maar ging ondanks attendering gewoon door. 

Wij mensen leren niet uit het verleden 

Ik heb de zinnen van A.M. Palmen gelezen.
Ik ben op 6.2.1943 gearresteerd - met velen - in een collegezaal.
Met de bajonet op het geweer kwamen ze binnen. Ik was onschuldig.
In een overvalwagen - naar de "Euterpestraat". Daar was het geen paradijs...
Als "eerstejaars" werd ik later weer vrijgelaten - met een schop onder mijn achterste. De rest ging naar Vught.
Twee jaren van "onderduik" volgden. 
En ik ben ook nog "doctorandus".

De een of andere corrector kan de bijdragen van A.M. Palmen en van G. Karssenberg misschien toch maar beter verwijderen...
 

Afgelopen weekend een lezing gevolgd bij het familliment door een betrokkene van het Nationaal Archief. Strekking, het is veel genuanceerder dan soms in de media wordt voorgesteld. Dat geldt voor zowel de openbaarheid als de informatie die in het archief te vinden is.

Als het goed is, komt de lezing binnenkort op het kanaal van CBG.

Ik ben wel nieuwsgierig naar die oorlogdossiers. En ja "goed of fout" wordt bepaald door de winnaar. Hadden de Duitsers gewonnen dan zou bijv. het totaal platgooien van Dresden als een oorlogsmisdaad zijn beschouwd. Nu wonnen de gealieerden en werd het "rücksichtslos" bombarderen van Londen als oorlogsmisdaad beschouwd. Ik vind beide een oorlogsmisdaad.
Maar goed terug naar de dossiers. Volgens mij heb ik nergens in de familie mensen die "fout" zijn geweest maar wie weet. 
Door deze discussie moet ik opeens weer denken aan een voorval. In de 50'er jaren mocht ik nooit met een jongetje uit de buurt spelen omdat zijn vader een SS'er was geweest. Maar met dat jongentje was niets mis. Maar zo ging dat toen. Ik denk er nog wel eens aan terug en vind het nog steeds triest.