De geschiedenis van mijn familie in de Tweede Wereldoorlog is heel complex.
Met familieleden in Duitsland heb ik meer dan eens familiealbums gezien die mij ongemakkelijk maken. Familieleden in nazi-uniformen. Meestal vanwege de dienstplicht, waar ze verder ook niets aan konden doen. Voor een enkeling met een legercarrière was dat anders. Die zaten aan hun werk vast.
Er was een familielid die was hoogste officier van de 6. Armee bij de invasie door Duitsland in mei 1940 in West-Europa. En zijn kleindochter in Duitsland is daar door mij achter gekomen en wil daarover niet met mij praten. Ze wil niet eens weten dat we familie zijn, vanwege de schaamte.
Daardoor kan ik haar niet uitleggen dat haar opa van kleins af aan bevriend was met Wilhelm Canaris, het hoofd van de Abwehr. En Wilhelm Canaris verzamelde vertrouwelingen om hem heen. Samen hebben ze aanslagen hebben beraamd op Hitler, waaronder operatie Walküre. Haar opa stuurde daarvoor vanuit Brussel, spionnen naar Engeland. En heel gek, al die spionnen zijn opgepakt. De onderzeeërs waarmee ze kwamen waren ook getraceerd. Niemand snapte hoe dat kon. Maar niemand wist ook, dat haar opa, al van kinds af aan had gecorrespondeerd met zijn neef in Liverpool. En dat de zoon van die neef in Liverpool, toevallig admiraal was bij de marine en belast was met het opsporen van Duitse onderzeeërs en Duitse spionnen. Op die manier hebben familieleden alles gedeeld met de MI5 en de MI6. Een Duitse hoogleraar, die het mij uitgelegd heeft, noemde het het grootste spionagenetwerk uit WOII.
Ik heb nog steeds familieleden waarvan we niet anders weten, dan dat ze ergens in de bodem van Rusland liggen, als gevolg van hun dienstplicht in het kader van operatie Barbarossa.
In het boek over de bouw van de Bridge on the River Kwai, staat in het voorwoord, dat die brug er niet zou liggen, als er niet de vriendschap was geweest tussen kolonel Toosy en een familielid. Het betreffende familielid heeft in krijgsgevangenschap van de Japanners een kookboek geschreven, terwijl er niets te eten was.
Een familielid heeft Singapore moeten overdragen van Engeland aan Japan. Waarna zijn broer het met het ondertekenen van de vrede in de pacific, Singapore van Japan heeft mogen ontvangen voor Engeland.
Mijn grootouders hebben tijdens WOII twee Joodse kinderen in huis gehad in Brunssum. Brunssum heeft door de Joodse kinderen te verstoppen tussen de gezinnen in Brunssum ruim 200 Joodse kinderen gered.
Maar vele Joodse familieleden hebben het niet gehaald. Mijn achternichtje in New York leest ze tijdens Holocaust memorial day in de synagoge allemaal voor, op dat hun namen niet vergeten worden. Vijf A4-tjes lang. Zelf is zij een bewijs van het falen van het plan van de nazi's.
Duitse familieleden die net voor de oorlog naar Nederland waren gevlucht, werden door de Duitsers gesommeerd te helpen in hun strijd in Nederland, omdat ze Duitse landgenoten waren, die voor die oorlog verder nooit gekozen hadden.
Wat het voor mij duidelijk heeft gemaakt, is dat oorlog een strijd is van broeders. 'Wij', als familieleden streden tegen onze neven en nichten aan de andere kant van de grens. En dat is niet normaal. Daarom, laat de verhalen verteld worden, opdat wij weten.